Whiplash

Beoordeling:

Geplaatst: door Sophie Markvoort

Schrijver en regisseur Damien Chazelle haalde voor zijn tweede film inspiratie uit zijn eigen ervaringen in een extreem-competitieve jazzband en creërde hiermee Whiplash. De film volgt de 19-jarige Andrew Neyman (Miles Teller), die vastbesloten is om de beste drummer ter wereld te worden. Hiervoor moet hij wel eerst in de gratie komen van de perfectionistische bandleider Terence Fletcher (J.K. Simmons), die niet tevreden is totdat er letterlijk bloed op de bladmuziek valt. Hoe ver zal Andrew gaan om zijn dromen na te jagen?

De samenvatting doet misschien anders vermoeden, maar Whiplash is geen vrolijke musical met een hoog Disney-gehalte. De dramafilm laat keihard zien hoe de drang naar perfectie iemand tot waanzin kan drijven. In de ogen van jazz-maestro en briljant muziekdocent Fletcher zijn er namelijk twee woorden in het Engelse woordenboek die samen een verderfelijke combinatie vormen: ‘good’ en ‘job’. 

Je zult hem dit dus nooit en te nimmer horen zeggen tegen de studenten van het (fictieve) Shaffer-conservatorium in Manhattan, waar hij lesgeeft. Op een spartaanse, angstaanjagende en letterlijk hardhandige manier probeert hij ze te onderwijzen, in de hoop dat er dankzij die aanpak een nieuwe muzikale jazz-god geboren wordt.

Andrew is tot alles bereid om de nieuwe Bernard 'Buddy' Rich te worden en is dan ook als een kind zo blij wanneer Fletcher hem vraagt bij zijn jazzband te komen. Fletcher toont zelfs wat menselijke interesse in het levensverhaal van Andrew - pa Newman heeft nooit veel bereikt in het leven en ma Newman heeft jaren terug de benen genomen - en het feest is helemaal compleet wanneer Andrew al snel wordt gepromoveerd van bladmuziekhulpje naar eerste drummer. Fletchers gedrag is echter net zo grillig als de notenbalk van de muziekstukken.

De repetitiescènes zijn aangrijpend neergezet; Fletcher vraagt van al zijn studenten in het jazz-ensemble het bijna-onmogelijke. Hij valt op een groffe manier uit naar iedereen die een foutje maakt en zelfs naar degenen die dat niet doen. Hij maakt zijn kersverse bandlid Andrew al snel aan het huilen en dwingt hem om te oefenen tot het bloed letterlijk van zijn handen vloeit. Er wordt zelfs met cimbalen naar hoofden gegooid. 

Andrew neemt dit alles voor lief en is vastbesloten om de beste te worden. Hij dumpt zelfs zijn prille liefde Nicole (Melissa Benoist), omdat zij hem alleen maar belemmert in de weg naar de top. Andrew neemt steeds meer het gedrag van de keiharde Fletcher over en raakt zichzelf langzaam maar zeker kwijt.

Teller (Project X, 21 & Over, FootlooseDivergent) laat ook in deze film weer zien dat hij talent heeft. Toch wordt de show gestolen door J.K. Simmons (Contraband, Jobs), die in de rol van Fletcher wel eens een Oscar-nominatie in de wacht kan gaan slepen. Hij zet de schurk zo overtuigend neer dat je letterlijk doodsbang voor hem wordt. Het is wel jammer dat de film niet dieper ingaat op het verleden van Fletcher, maar in het ongewisse laat waarom hij zo verderfelijk is geworden.

Het grootste nadeel aan de film is dat er wel meer van zulke puzzelstukjes ontbreken. Toch is dat niet enorm storend, omdat het in de essentie gaat over de band tussen de twee belangrijkste karakters en de vraag hoeveel je moet (op)geven voor de kunst. Deze twee aspecten worden uitermate sterk in beeld gebracht. Niet zo gek dus dat Whiplash al vele prijzen in de wacht heeft gesleept en op elk filmfestival een staande ovatie krijgt. 'Good job' is hier juist volledig op z’n plaats. 

Trailer