Still Alice

Beoordeling:

Geplaatst: door Ellen van den Braak

Tijdens de 87ste Academy Awards won Julianne Moore (Mockingjay - Part 1, The Big Lebowski) na vijf keer genomineerd te zijn eindelijk haar eerste Oscar. Voor beste vrouwelijke hoofdrol in Still Alice. Hoewel de film van regisseurs Richard Glatzer en Wash Westmoreland in Amerika al in oktober in première ging, komt deze nu pas bij ons uit. En blijkt dat er buiten Moore zeker meer redenen zijn om deze film te kijken.

Still Alice is de verfilming van het boek Ik Mis Mezelf van Lisa Genova en draait om professor Alice Howland (Moore). Alice is taalkundige aan de Colombia Universiteit en leidt een druk, ambitieus leven met haar man John (Alec Baldwin). Samen delen ze niet alleen drukke carrières, maar ook drie kinderen: Tom (Hunter Parrish), Anna (Kate Bosworth) en Lydia (Kristen Stewart).

Na haar vijftigste verjaardag begint Alice echter last te krijgen van haar geheugen. Ze kan niet meer op bepaalde woorden komen, ze vergeet de kleine dingen en verdwaalt tijdens het joggen. Ze gaat langs bij een neuroloog, en uiteindelijk komt er de diagnose: Alzheimer. Uiteraard verandert dit haar leven drastisch, hoe graag ze ook aan zichzelf en oude gewoonten wil - en moet - vasthouden.

Omdat Alice een zeldzame vorm van Alzheimer heeft, die op vroege leeftijd de kop al opsteekt, loopt ze het risico dat ze een erfelijke vorm heeft. Hierdoor kan het zo zijn dat ze het gen wat de Alzheimer veroorzaakt, doorgegeven heeft aan haar kinderen. Dit alles geeft de impact van de ziekte een gelaagdheid, omdat Alice nu niet alleen met haar eigen cognitieve functies zit, maar misschien ook met de schuld en de verantwoordelijkheid van Alzheimer bij haar kinderen.

Moore zei het al op de rode loper bij de Oscars: dementie is wereldwijd de op drie na grootste doodsoorzaak, maar krijgt nog lang niet genoeg aandacht. De film brengt de ziekte op briljante wijze in beeld: iemand onder de 65 jaar krijgt Alzheimer, om te laten zien dat het niet alleen senioren affecteert. We kijken mee over de schouder van Alice, waardoor er een soort begrip ontstaat tussen kijker en de protoganist.

Natuurlijk is het nooit echt te begrijpen wat er in het hoofd van een dementerende omgaat, maar Still Alice weet een bijzonder goed beeld te scheppen. Daarin maakt de film zich ook geen pretenties door verschillende verhaallijnen en ontwikkelingen van andere personages de ruimte te geven.

Nee, de film gaat om Alice, en we blijven bij Alice. Dit is haar reis. De film verloopt soms traag, maar laat goed het geleidelijke verlies van controle zien. Je bent getuige van Alice die langzaamaan steeds meer inlevert aan haar aandoening. Moore speelt haar rol briljant, progressief en steeds rauwer; die Oscar is absoluut dik verdiend.

Door de Alzheimer veranderen de relaties in Alice haar leven. Haar ambitieuze man vindt het moeilijk om deel van zijn carrière in te leveren om voor zijn vrouw te gaan zorgen. Dit zorgt voor spanningen, terwijl Alice haar kinderen het lastig vinden om hun moeder te zien aftakelen. De verreweg belangrijkste relatie is echter die met Alice’s jongste dochter, Lydia.

De normaal nogal saaie Stewart weet Lydia prachtig als een gelaagde, emotionele en uitbundige dochter neer te zetten. Alice en Lydia hebben vanaf het begin af aan al niet de meest stabiele omgang en hoe meer Alice zichzelf lijkt kwijt te raken, hoe meer lagen er van hun relatie wordt gepeld, en hoe dichterbij je komt bij de essentie van de band die ze delen.

In conclusie is Still Alice een ontroerende, verrassend diepe film. Het is geen kaskraker, maar absoluut het kijken waard, alleen al vanwege Julianne Moore’s bewonderingswaardige acteertalent. Door de film heen is de aftakeling realistisch en rauw neergezet, waarin we een blik krijgen door de ogen van iemand met een agressieve vorm van Alzheimer.

In de uiteindelijk laatste scène komt de titel van de film nog wel het meest tot z’n recht: bomvol emotie en puurheid. Naderhand blijf je nog lang met een melancholisch gevoel zitten wat je niet loslaat; deze film zal je nog lang bijblijven.

Trailer