Spies & Glistrup

Beoordeling:

Geplaatst: door Elise van Dam

Voor het oog van de ongelovige feestgangers opent hij de kooi van de onrustig snuivende gorilla. Hij stapt naar binnen, gooit met een groots gebaar zijn bontjas open, toont de verbouwereerde gorilla zijn erectie en voedt hem een handje cashewnootjes. Dan stapt hij weer naar buiten. ‘Zo moet je Spies Rejser runnen’, drukt hij zijn advocaat en adviseur op het hart. Spies & Glistrup is het relaas van één van de meest absurde vriendschappen uit de recente Deense geschiedenis: die tussen de libertijnse Mogens Glistrup (Nicolas Bro) en hedonistische Simon Spies (Pilou Asbæk, Kapringen).

In de jaren ’60 bezit Spies als excentriek doch gerespecteerd zakenman een reisbureau. Samen met de overambitieuze advocaat Glistrup besluit hij zijn imperium flink uit te breiden door onder meer op slinkse wijze een vliegtuigmaatschappij in te lijven. Vanaf dat moment gaat het hen voor de wind: Spies Rejser groeit uit tot de grootste pakketreizenaanbieder van Denemarken en de twee verdienen bakken met geld. Terwijl Glistrup ingewikkelde constructies met dochterbedrijven opzet om de belasting te ontduiken, houdt Spies de pers bezig met zijn bizarre feestjes en orgies.

Maar dan slaat bij Spies de verveling toe en die moet worden bestreden. Met drugs en nog meer seks. Hij laat zijn baard staan, gaat gewaden dragen en ontwikkelt curieuze theorieën over het belang van de al dan niet symbolische penis. In rap tempo verwordt hij tot een kruising tussen Jezus en Bhagwan Sri Rajneesh. Intussen wordt het geld en de daarbij komende macht een steeds grotere obsessie voor Glistrup. Denemarken veroveren, dat is het plan. En daarna de wereld. Dat er een val moet volgen op die hoogmoed, lijkt evident.

Asbæk en Bro zijn fantastisch als Spies en Glistrup. Bro loopt constant rond alsof zijn lichaam te zwaar is voor hemzelf en Asbæk lijkt zijn tussen waanzin en charme heen en weer schietende blik rechtstreeks van Michael Shannon te hebben geleend. Beide geven hun personages maniertjes mee en zoeken de grenzen van het cartooneske op, maar telkens zijn er net op tijd de momenten waarop ze een tandje terugschakelen. Dan verzucht Spies plots dat hij jaloers is op Glistrup’s gezin, het feit dat hij gemist zal worden. "Niemand zal mijn graf bezoeken, behalve wanneer ze ervoor betaald krijgen."

Op de beste momenten heeft de film dankzij het frivole camerawerk en de nostalgische soundtrack de schwung van Paolo Sorrentino’s Il Divo of Paul Thomas Anderson’s Boogie Nights. Wellicht geen toevallige referenties. De eerste gaat over een Italiaanse politicus die banden met de maffia onderhoudt, de tweede over de porno-industrie. De praktijken van Spies en Glistrup dragen elementen van beide in zich en regisseur Christoffer Boe dompelt de film met zichtbaar plezier onder in de morele perversiteit van zijn personages.

"Belastingontduikers zijn de verzetshelden van nu", verkondigt Glistrup op televisie en hij richt een politieke partij op die prompt als één na grootste in het parlement komt. De mensen eten uit zijn hand, zoals ze eerder al bij Spies deden en de graagte waarmee doet denken aan Martin Scorsese’s The Wolf of Wall Street.

Van zijn dochtertje krijgt Glistrup een tekening die De nieuwe kleren van de keizer uitbeeldt. In Spies & Glistrup, evenals in Scorsese’s film, is het echter niet de keizer die wordt vernederd door zijn naaktheid, maar de ondergeschikten die hun mond houden en zich daarmee onderwerpen aan diens grillen. Daarmee Simon Spies’ gelijk bewijzend: "Of je hebt een symbolische penis, of je ploetert voort."

Trailer