Mud

Beoordeling:

Geplaatst: door Elise van Dam

Een pistool en een geluksoverhemd zijn z’n enige bezittingen van waarde. En als het erop aankomt, verliest hij liever zijn pistool. Tussen zijn tanden klemt een sigaret en aan de onderkant van zijn schoenen draagt hij spijkers in de vorm van een kruis, ‘to ward off evil spirits’. Wanneer hem gevraagd wordt hoe hij heet, antwoordt hij: ‘Mud. You can call me Mud.’

Twee veertienjarige jongens, Ellis (Tye Sheridan) en Neckbone (Jacob Lofland), treffen de titelfiguur van Jeff Nichols’ derde speelfilm, gespeeld door Matthew McConaughey, aan op een eiland in de Mississippi. Nog nauwelijks van de verbazing bekomen besluiten ze hem te helpen. Eerst aan voedsel, later aan materiaal om een boot die ze hangend in een boom op het eiland hebben aangetroffen weer aan de praat te krijgen. In die boot wil Mud vertrekken, of eigenlijk verdwijnen, met zijn jeugdliefde Juniper (Reese Witherspoon) die in de stad verblijft. Maar de geliefden slepen een geschiedenis met zich mee die niet alleen tussen hen en de vrijheid staat maar ook tussen de twee zelf.

Nichols vertelt zijn verhaal vanuit het oogpunt van Ellis, die met zijn ouders op een woonboot leeft. Ellis is een romantische ziel, een jongen die wil geloven dat de liefde nooit cynisch kan zijn. Dat blijkt nog niet zo makkelijk met een vader en moeder die op het punt van scheiden staan en puberliefdes die zo vaak eenzijdig blijken te zijn. Het slagen van Mud’s plan is voor Ellis dan ook van kritiek belang. Het moet het bewijs vormen voor het bestaan van een liefde die alles overwint.

McConaughey’s filmcarrière was na een veelbelovende start flink in het artistieke slop geraakt, maar de laatste jaren kiest hij duidelijk zorgvuldiger en zijn rol in Mud is misschien wel de beste uit zijn carrière. Het jongensachtige charisma en de leugenachtige charme van Mud passen hem perfect. Van de twee jonge acteurs maakt vooral Tye Sheridan (eerder te zien als het jongste broertje uit The Tree of Life) grote indruk. Zijn spel is opvallend naturel en zelfs een emotionele uitbarsting speelt hij beheerst als een ervaren acteur. De debuterende Lofland is een stuk ongepolijster, maar dat sluit naadloos aan bij zijn personage.  

Ook in de bijrollen raakt iedereen de juiste noot. Sarah Paulson en Ray McKinnon zijn rauw geloofwaardig als Ellis’ worstelende ouders, Sam Shepard speelt een mooie rol als hun norse overbuurman Tom Blankenship en Michael Shannon, die Nichols al eens ‘wickedly talented’ noemde en tot nu toe in elk van diens films speelde, heeft een erg grappige bijrol als de oom en voogd van Neckbone. Met zijn bizarre krabvissers-outfit brengt hij een bijna surrealistisch element in de film dat een paar van de meest intrigerende shots uit de film oplevert.

Net als in zijn debuutfilm Shotgun Stories (2007) plaatst Nichols de handelingen in zuidoostelijk Arkansas, waar hij zelf opgroeide. En net als in die film laat hij het met vrijwel alleen natuurlijk licht gefilmde landschap spreken, zoals in het terugkerende beeld van de rivier die zich plots verbreedt tot onmetelijkheid. Mud is in de kern een coming-of-age drama, maar treft ook, zonder dat het expliciet wordt, een kern van de Amerikaanse identiteit.

De wortels van de film strekken zich dan ook uit in de Amerikaanse literatuur en cinema, van Huckleberry Finn tot Sam Peckinpah. Het zegt iets over de traditie waarin Nichols past. Meer nog dan een voortreffelijk scriptschrijver en begenadigd filmregisseur is hij een verhalenverteller. Een van de meest talentvolle in de hedendaagse Amerikaanse cinema. Mud zou zomaar een van de beste films van dit jaar kunnen worden en Jeff Nichols, die gaan we nog terugzien in de filmgeschiedenisboeken. 

Trailer