Mediterranea

Geplaatst:

Beoordeling:

door Jasper Kars

Gelukszoekers zijn van alle tijden. De uit Sierra Leone afkomstige Ayiva en Albas symboliseren in Mediterranea een groep universele dromers, die dromen over een beter bestaan. Zoals de Ieren en de Italianen in het begin van de twintigste eeuw naar het beloofde Amerika trokken, zo wagen duizenden Afrikanen tegenwoordig dagelijks hun leven, om veilig op de onbekende Europese kunstlijnen aan te spoelen.

De film opent met een aantal scenes in moedercontinent Afrika, waar het vriendenduo de dagen telt voordat de boottocht richting Europa gemaakt kan worden. De weg richting het beloofde land is een ongepolijste, met veel hobbels en obstakels. Een gewapende roofoverval, koude nachten in de woestijn en een bijna fatale overtocht, passeren de revue. Weinig lijkt de Afrikaanse gelukzoekers in hun risicovolle reis bespaart. 

Al snel valt op dat de Italiaans-Amerikaanse regisseur Jonas Carpignano ervoor heeft gekozen om de epos op een zo’n realistisch mogelijke wijze in beeld te brengen. Weinig snelle shotveranderingen voorzien de film van een bepaalde rauwheid, die soms bijna als documentaire aanvoelt.

Na een stormachtige zeetocht worden Ayiva en Albas uiteindelijk uit het zoute Middellandse zeewater geplukt door de Italiaanse immigratiedienst. Zo komen ze uiteindelijk terecht in de streek Calabria, in een klein stadje genaamd Rosarno. Ook in zuidelijk Italië zijn de winters koud, zeker in het geval van de twee migranten, met een slaaptent gemaakt van dun zeil en matrassen van breekbaar karton.

De enige manier waarop deze gelukszoekers een permanente verblijfsvergunning kunnen vergaren is door het vinden van een vaste baan. Een loopbaan als sinaasappelplukker geeft hierop geen vooruitzicht, maar brengt in ieder geval wat brood op de plank. Zo ook voor de twee Sierra Leoners, weliswaar met gemixt succes. Ayiva toont zich de ambitieuzere van de twee en probeert het beste van deze seizoenarbeid te maken, de jongere Albas verzet zich stevig tegen deze vorm van 'moderne-slavernij'.

De film speelt op een adequaat in op de actualiteit en bevat een soort realisme dat blijft fascineren. Daarnaast voegt de vriendschap tussen de twee gelukszoekers, die naarmate Mediterranea vordert flink op de proef wordt gesteld door een groot aantal decepties, een extra vleugje authenticiteit aan de verhaallijn toe.

Het sterkste punt van de film zit hem echter in de morele strijd die alle karakters voortdurend, onderling en met zichzelf, lijken te voeren. Zo steelt Ayiva nadat hij net een dag in Italië is, een koffer van een Italiaanse treinreiziger. De mp3-speler die hij in diezelfde koffer aantreft stuurt hij naar zijn achtergebleven dochtertje, waarmee hij haar het gelukkigste meisje op aarde maakt. Of de sinaasappelteler, die in het eerste optiek een keiharde baas oogt, maar zijn hart later ook op de goede plaats lijkt te hebben.   

Daar tegenover staat dat de film een aantal concessies heeft moeten doen, die zeker tegen het einde pijnlijk zichtbaar zijn. De waargebeurde clash tussen dorpelingen en Afrikaanse immigranten is confronterend, maar valt uit de toon. Het laatste gedeelte van de film is hierdoor chaotisch en krijgt op die manier niet het einde dat het verdient. 

Europa verkeert momenteel in de grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Enorme mensenaantallen zijn, door toedoen van geweld en oorlog, genoodzaakt de sprong richting het westen te wagen. Daar tegenover staat een groep gelukszoekers, die een leven vol armoede en uitzichtloosheid als voornaamste motief heeft om de risicovolle tocht naar Europees grondgebied te ondernemen. Mediterranea geeft gezicht aan deze groep, voor wie geluk in het beloofde land alles behalve een garantie is. 

 

Trailer