Land of Mine - Under Sandet

Geplaatst:

Beoordeling:

door Elise van Dam

Jongens zijn het, de Duitse soldaten die na het einde van de Tweede Wereldoorlog aan het werk worden gezet om de Deense kuststrook te ontdoen van 2,2 miljoen landmijnen die daar liggen begraven. Met bleke gezichten en trillende handen oefenen ze in een bunker terwijl buiten de Deense militairen met hun schoongewassen en gestreken uniformen wachten wie de eerste fout maakt.

Al in de eerste scène van Land of Mine wordt duidelijk gemaakt dat in deze film de verhoudingen anders liggen dan we gewend zijn. Een groep Duitse soldaten wordt door het Deense leger het land uitgeleid. Een Deense sergeant (Roland Møller) rijdt langs in een jeep, de haat uit zijn ogen vlammend. "Das ist mein Land!", schreeuwt hij terwijl hij één van de mannen tot bloedens toe met zijn vuisten slaat. "Raus!" Diezelfde sergeant krijgt een groepje Duitse jongens onder zijn hoede die veertigduizend op het Deense strand begraven landmijnen moeten ontmantelen.

De haat van sergeant Rasmussen gaat niet over die jongens, maar over de bezetter, over de nazitop die bedolven ligt onder het puin van een Berlijnse bunker. Maar in afwezigheid van hen projecteert Rasmussen al zijn haat en frustratie op die jongens die kruipend over het strand gaan. Naarmate de jongens langzaam weer meer mens worden en minder soldaat, begint die projectie voor Rasmussen onhoudbaar te worden. Helaas blijft die ontwikkeling in de handen van regisseur Martin Zandvliet te schematisch waardoor het gedrag van Rasmussen vooral verwart.  

Wat Zandvliet wel goed laat zien is hoe sentimenten zich een weg in een oorlog werken en maken dat alles over iets anders gaat dan aan het oppervlak wordt gesuggereerd. Want ook het opruimen van de mijnen gaat feitelijk niet over die mijnen. Het gaat over represaille. Dat de Duitsers de mijnen moeten ruimen met een lege maag (en dus verslechterde concentratie) toont dat de Denen geen moer geven om de levens van de jongens, maar vooral ook dat ze gevoelens van eer en wraak stellen boven het belang van een mijnenvrije kuststrook.

Met een verhaal als dat van Land of Mine kun je twee kanten op; de menselijke, psychologische kant of de historische en meer ethische kant. Zandvliet tracht die twee samen te laten vloeien en slaagt daarin maar deels. De Duitse soldaten, alhoewel sterk gespeeld door de jonge en deels amateuracteurs, blijven te anoniem waardoor een echte emotionele impact uiteindelijk uitblijft. En de uitwerking van de morele dilemma's is te schetsmatig om Land of Mine werkelijk te doen werken op dat vlak. Toch bewijst de film z'n waarde in het tonen van een vaak vergeten geschiedenis.

Daarnaast kan Land of Mine leunen op sterke afzonderlijke scènes waarin Zandvliet meermaals toont dat hij zenuwslopende scènes kan construeren. Prachtig weidse shots van het bedrieglijk kalme zand worden afgewisseld met het minutieuze gepriegel aan de landmijnen. In het kleine schuurtje waar ze slapen fantaseren de jongens over wat ze zullen doen als ze terug in Duitsland zijn. De meesten zijn nog tieners en zouden een leven voor zich moeten hebben liggen. In plaats daarvan schuiven ze op hun buik over het strand, centimeter voor centimeter, om zes keer per uur de dood te ontmantelen. 

Trailer