Filmpjekijken Fijne Filmklassieker: Billy Elliot

Beoordeling:

Geplaatst: door Sophie Markvoort

Je kent regisseur Stephen Daldry misschien van het met een Oscar bekroonde The Reader of het 9/11-drama Extremely Loud & Incredibly Close. Eind november verschijnt van zijn hand vuilnisthriller Trash, over drie jongens die verzeild raken in een wereld vol intriges. Tegelijkertijd start dan in het Circustheater in Scheveningen de Nederlandse versie van een op één van zijn bekendste werken gebaseerde musical. Voor ons reden om tragikomedie Billy Elliot deze week te verkiezen tot onze Fijne Filmklassieker. 

Toen de film eind 2000 in Groot-Brittannië uitkwam, en begin 2001 in ons land, leek Billy Elliot in eerste instantie niet weggelegd voor een groot publiek; een elfjarig jongetje dat ten tijde van de mijnwerkersstakingen in de jaren ’80 in Engeland liever wil balletdansen dan boksen, tot grote tegenzin van zijn vader.

In één zin samengevat klinkt het als een feelgood-kinderfilm met wat sociaal-economische invloeden. Eentje waarbij je na de eerste tien minuten al weet hoe het verhaal zal verlopen en eindigen. Maar ook al is het plot van Billy Elliot inderdaad redelijk voorspelbaar, de reis ernaartoe is alles behalve cliché.

De kracht van de film zit ‘m in de achtergrond waartegen het verhaal wordt afgezet. Billy (Jamie Bell) woont met zijn vader, broer en dementerende oma in een vervallen en deprimerend mijnwerkers-dorpje op het Engelse platteland. Van zijn moeder rest alleen nog een graf en een herinnering. De volwassen mannen in huize Elliot zijn mijnwerkers en spelen een actieve rol bij de mijnstakingen. Het had zo een gezin in het Engeland van dertig jaar geleden kunnen zijn.

'Iron Lady' Margaret Thatcher (zo treffend neergezet door Meryl Streep in The Iron Lady) voerde toen daadwerkelijk ‘oorlog’ tegen de National Union of Mineworkers (vanaf 23 oktober ook onderwerp van de film Pride). Zij wilde 22 Britse kolenmijnen sluiten maar kreeg daarbij een hoop verzet, met zelfs een aantal doden tot gevolg. Vele mijnwerkers zaten toen bijna een jaar zonder werk, met als gevolg dat elk dubbeltje tien keer moest worden omgedraaid.

Nét als in Billy Elliot. Het is dan ook al heel wat dat Billy van zijn vader elke week geld krijgt om bokslessen te gaan volgen. Maar Billy houdt helemaal niet van boksen. Wanneer hij tijdens één van zijn trainingen in de naburige zaal een balletklas ziet, weet hij wat ‘ie wil: dansen wordt zijn levensdoel. Hij gebruikt zijn boksgeld vanaf dan om lessen te volgen bij de kettingrokende balletjuf Wilkinson, een geweldige rol van Julie Walters. Zij ziet in hem een natuurtalent en zet alles op alles om hem auditie te laten doen aan de prestigeuze Royal Ballet School in Londen.

Billy kan thuis echter onmogelijk terecht met zijn passie voor dans. In de ogen van zijn vader (Gary Lewis) en broer (Jamie Draven) is dansen totaal niet mannelijk en past het meer bij homo’s. Wanneer Billy’s vader er dan toch achter komt, wordt Billy verboden ooit nog te dansen. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, en tegen alle regels in houdt Billy, mét de nodige angsten, vol.

Stephen Daldry brengt deze tweestrijd prachtig in beeld en wordt hierbij enorm geholpen door de piepjonge Bell, onlangs nog te zien in Snowpiercerdie in de rol van Billy blaakt van het acteertalent. Ook Lewis speelt als vader een sterke rol. Hij wil het beste voor zijn kinderen, maar wordt soms zo moedeloos van de staking en het geldgebrek, dat hij zo nu en dan uit zijn slof schiet. 

In plaats van woede roept dat begrip op bij de kijker. Eén van de mooiste scènes is dan ook het moment dat de vader van Billy beseft hoeveel talent zijn zoon heeft en daarom een wel heel ingrijpende beslissing moet maken. Een gegarandeerde brok in je keel.

De ontroerende momenten worden gecompenseerd met humor en dans. Billy haalt zijn plezier uit de kleine dingen des levens en de scènes dat hij danst op de plaatjes van zijn broer zijn hartverwarmend. In het begin gaat het allemaal nog wat klungelig, maar onder begeleiding van geweldige muziek van vooral T. Rex, maar ook The Jam, The Clash en The Style Council, zien we hem gaandeweg veranderen in een echt danstalent. Dat maakt Billy Elliot zowel een lust voor het oog als voor het oor.

Trailer