Enemy

Beoordeling:

Geplaatst: door Martijn van Veen

Vorig jaar kwam het meesterwerk Prisoners uit van regisseur Denis Villeneuve. Een indrukwekkend portret over de vermissing van twee meisjes en de gevolgen daarvan op de vader (Hugh Jackman) en een rechercheur (Jake Gyllenhaal). Helaas werd de film (en Jackman) vrijwel genegeerd bij de Oscars, maar de verwachtingen voor Villeneuves volgende film waren hooggespannen. Hoewel eerder gefilmd dan Prisoners, komt Enemy later uit. Wel opnieuw met Jake Gyllenhaal en nu zelfs in een dubbelrol. 

Adam (Jake Gyllenhaal) heeft een saai en eentonig leven als geschiedenisleraar. Met een weinig spannende baan en in een sleur geraakte relatie lijkt zijn leven elke dag hetzelfde. Totdat hij in een B-film een acteur (Jake Gyllenhaal) ziet, iemand die exact op hem lijkt. Die acteur woont samen met zijn zwangere vriendin in een flat, maar in hoeverre leven zij hetzelfde? Of zijn hun levens in elkaar verworven?

Enemy is een andere film dan Prisoners, maar bewijst net zo zeer dat Villeneuve een zeer interessante regisseur is om in de gaten te houden. Naast de speelduur (van 153 naar 90 minuten) is ook de sfeer een stuk anders. Waar zijn vorige film vrij donker en naargeestig was, heeft zijn nieuwe film meer een mistachtige en zeer mysterieuze sfeer. Heel voorzichtig worden wij gevoed met hints in dialogen of dingen op de achtergrond, zodat we dichterbij de oplossing van het raadsel komen. Dat denken we tenminste.

De Canadese regisseur heeft namelijk vanaf de allereerste seconde de touwtjes (en ook de aandacht) in handen. Na de quote 'chaos is order but undeciphered', begint de film en diezelfde chaos uit het citaat. Het gebeurt vrij weinig dat het menselijk brein tijdens het kijken van een film zo op de proef wordt gesteld. Wat betekent die muurschilderij? Zei ze nou echt wat ik dacht dat ze zei? Zie ik dat goed? Die vragen schieten continu door je hoofd en als kijker leef je enorm mee met geschiedenisleraar Adam op zijn tocht naar het antwoord. 

Maar dan komt de ontknoping, waarna je hoopt dat alle vragen beantwoord zijn. Maar niets in minder waar: in de schokkende en verontrustende eindscène - die wel kippenvel bij je op moet wekken - hebben we te maken met de grootste mindfuck in jaren. Het is volledig open voor eigen interpretatie en is het perfecte startpunt van een urenlang gesprek. Dit blijft nog dagen - zo niet weken - in je hoofd doorspoken.

Het is een bijzondere en aparte film die zeker niet voor iedereen is weggelegd. Een thriller waarbij de film eigenlijk pas na de speelduur begint. Want dan begin je pas echt in alle rust na te denken wat het allemaal betekende. Een tweede kijkbeurt is dan ook zeker aan te raden. Villeneuve heeft de filmgeschiedenis weer verrijkt met een briljant verhaal waarover nog lang nagepraat gaat worden. Enemy is een film voor in de filmgeschiedenisboeken.

Trailer