De GVR

Geplaatst:

Beoordeling:

door Elise van Dam

In een van de eerste scènes van Steven Spielbergs The BFG, in Nederland net als het boek uitgebracht als De GVR, leest Sophie (Ruby Barnhill) een boek in bed, het dekbed tot over haar hoofd getrokken, de bladzijdes beschijnend met een zaklamp. Het is een beeld dat we allemaal kennen uit films en uit onze eigen jeugd, en dat verder gaat dan simpelweg een kind dat een boek leest. Het treft dat gevoel van je verliezen in een binnenwereld, in de grenzeloosheid van je fantasie.

Eerder dit jaar zagen we een vergelijkbaar beeld al in Jeff Nichols' veelvuldig met Spielberg vergeleken Midnight Special en nu gebruikt Spielberg het dus zelf in The BFG. Het geeft direct aan wat voor film hij heeft willen maken, welk gevoel van kinderlijke magie hij nastreeft, maar het raakt ook aan de nostalgie die onherroepelijk aan deze verfilming is verbonden. Want wie is opgegroeid met Roald Dahl zal terugdenken aan toen zij of hij zelf onder de dekens las over de Grote Vriendelijke Reus.

Ik ben zo iemand en het is voor mij onmogelijk naar deze film te kijken met andere ogen dan de ogen waarmee ik als kind het boek verslond en de eerdere tekenfilm van Brian Cosgrove zag. In mijn hoofd zitten nog altijd de tekeningen van Quentin Blake, van de GVR die Sophie in de palm van zijn hand houdt en zijn 'buitengebruikelijke oren' die konden groeien tot oren die een olifant niet zouden misstaan. En in mijn hoofd zitten ook nog altijd de slechte reuzen uit die tekenfilm van Cosgrove. Kwijlende bullenbakken waren dat, met gouden ringen in hun oren en rode ogen.

Spielberg blijft in zijn verfilming trouw aan het boek en vanaf de eerste scènes, waarin BFG door Londen loopt en zich op uiteenlopende wijzen verbergt en vermomt, haalt hij al zijn regietrucs uit de kast. De vormgeving is prachtig, vooral in de scènes die van doen hebben met BFG’s werk als dromenvanger. De scène waarin BFG en Sophie samen een droom samenstellen voor de koningin is zo’n typisch betoverende Spielberg-scène waarbij je ogen zo ver opensperren dat je na afloop je oogleden moet terugzoeken.

Wie Spielberg en kinderfilms zegt, zegt E.T., en dat zal ook wel zo blijven. Wat die film zo leeftijd- en tijdoverstijgend maakt, is dat de magie erin voortvloeit uit een heel menselijk en in realisme gegrond verhaal. In The BFG is de magie zo alom aanwezig, dat het op den duur (en de film is met krap twee uur aan de lange kant) verstikkend werkt. Daarbij benadrukt die speelduur eigenlijk vooral dat er bar weinig plot is. The BFG laat zich dan ook meer kijken als een reeks scènes waarvan sommige fantastisch werken en andere minder en waartussen de toon soms wel erg fluctueert. 

Na het eerste deel in reuzenland, waarin vooral die magie centraal staat, keren we terug naar de mensenwereld. De hulp van de koningin wordt ingeroepen om korte metten te maken met de reuzen. In die hele sequentie op het paleis wordt de toon plots absurd droogkomisch. BFG en Sophie worden uitgenodigd voor een feestmaal alwaar BFG de koningin en al haar personeel zijn zelfgebrouwen frobscottle aanbiedt. Wie het boek gelezen heeft weet natuurlijk allang waar dat op uit gaat lopen en gelukkig doet Spielberg geen enkele moeite van dat moment iets anders te maken dan wat het is: ontzettend melig.

Zo valt er, vooral in de afzonderlijke momenten, genoeg te genieten bij The BFG en vooral Mark Rylance, die afgelopen februari nog een Oscar mocht ophalen voor zijn bijrol in Spielbergs vorige film Bridge of Spies, blijkt voortreffelijk gecast. Zijn motion capture-BFG is aandoenlijk en grappig, en ook een tikje melancholiek. Maar toch: ik kan niet ontkennen dat ik hoopte te worden meegesleept in een onweerstaanbare betovering en dat dat niet gebeurde. Magie werkt alleen als je de truc niet doorziet, in The BFG is de truc helaas net te vaak zichtbaar. 

Trailer