Boyhood

Beoordeling:

Geplaatst: door Elise van Dam

We zijn geneigd ons leven te definiëren in mijlpalen. Wanneer Mason (Ellar Coltrane) in Boyhood uit huis gaat verzucht zijn moeder Olivia (Patricia Arquette) dat al die mijlpalen - trouwen, scheiden, kinderen krijgen - nu achter haar liggen. De eerstvolgende zal haar begrafenis zijn. Maar wat de film ons laat zien is dat een mensenleven zich niet laat reduceren tot mijlpalen, tot een compilatie levensgebeurtenissen op Facebook. Het leven schuilt in het tussen.

Twaalf jaar werkte Richard Linklater met dezelfde groep acteurs aan Boyhood. Elk jaar bracht hij hen samen om niet zomaar een film te maken over een jongen die opgroeit, maar dat opgroeien daadwerkelijk te vangen in een film. Het eindresultaat is totaal uniek en met een tegen de drie uur schurkende speelduur beslist episch, maar tegelijk ook helemaal niet. Zo heftig als de emoties in La Vie d’Adèle, het drie uur durende meesterstuk dat Abdellatif Kechiche ons vorig jaar voorschotelde, zo klein en intiem is deze film.

Boyhood heeft het organische verloop van het leven zelf, waarin dagen soms achteloos in elkaar overgaan, de tijd zich uitstrekt en weer oprolt. Wanneer we kennismaken met Mason is hij zes jaar oud en ligt in het gras. We zien niet zijn eerste schooldag of het afscheid van zijn vrienden wanneer hij moet verhuizen. In plaats daarvan zien we hem porren in een dood vogeltje en bladeren door een lingeriecatalogus. Thuis ruziet hij met zijn bijdehante zusje Samantha (Lorelei Linklater) terwijl zijn moeder Olivia tracht een sociaal leven met alleenstaand ouderschap te combineren. Want Mason’s vader is er niet. Die temt ijsberen in Alaska.

Het zijn de verhalen die we vertellen, die we onszelf voorhouden of een ander wijsmaken, waarin de kern van onze identiteit besloten ligt. Mason’s leven kent ingrijpende verhuizingen, stiefvaders met losse handjes en een zucht naar de fles, eerste liefdes en gebroken harten. Maar minstens zo belangrijk als de kus van het meisje aan het zwembad is de benevelde grootspraak tegenover zijn vrienden op een nachtelijk uur. Linklater toont het opgroeien als een trage evolutie waarin het vaak de schijnbaar onbeduidende, kleine momenten zijn die ons helpen te worden en begrijpen wie we zijn.

Boyhood is ook een film over ouderschap, gedragen door het mooie spel van Patricia Arquette en Ethan Hawke. Olivia is een alleenstaande moeder met een slechte smaak als het op mannen aankomt, maar ook een veerkrachtige vrouw die weigert haar ambities op te geven en haar oude studie weer oppakt om docente te kunnen worden. Vader Mason sr. (Ethan Hawke) keert terug uit Alaska met een oude Pontiac GTO, cadeautjes en een totaal gebrek aan vaderlijk inzicht. Met stoere taal over bowlen zonder hekjes – want 'in het echte leven heb je die ook niet' – verhult hij zijn eigen onvermogen zijn leven vorm te geven.

Ik zou verder nog kunnen schrijven dat de dialogen van Linklater briljant zijn. Dat hij feilloos het vocabulaire van zijn personages en de tijdgeest weet te treffen. Dat elke dreiging van vals sentiment afketst op de waarachtigheid van de personages. Ik zou kunnen schrijven dat de acteurs stuk voor stuk weergaloos zijn. En daaraan toevoegen dat de slim gekozen muziek en zachtmoedige cinematografie precies de juiste licht nostalgische toon onderschrijven. Ik zou zelfs nog een kritische noot kunnen plaatsen bij de wat geforceerde sociaal geëngageerde momenten. Het is allemaal waar, maar het voelt nauwelijks relevant. Boyhood overstijgt al die formaliteiten en overstijgt ook zijn eigen gimmick.

De grote magie van film is dat cinema in staat is de eigen grenzen te overschrijden, van het witte doek een membraan te maken. Dat is precies wat hier gebeurt. Boyhood is een document van de tijd en dan specifiek van een kindertijd. Maar niet alleen die van Mason, ook die van ons. Deze film heeft de capaciteit ook in de kijker die periode te evoqueren waarin het leven en de waarheid nog geen kaders kenden, waarin je nog nauwelijks wist wie je was en al helemaal niet wie je zou worden, waarin het vormen en ontdekken van je identiteit even terloops was het als het vergaan van de tijd. Deze film is het leven. 

Trailer