Tim Burton: prince of darkness

  • Geboortedatum25 augustus 1958
  • GeboorteplaatsBurbank, Californië, Verenigde Staten
  • Bekende filmsAlice in Wonderland (2010), Nine (2009) (als producer), Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2007), Corpse Bride (2005), Charlie and the Chocolate Factory (2005), Big Fish (2003), Planet of the Apes (2001), Sleepy Hollow (1999), Mars Attacks! (1996), Ed Wood (1994), The Nightmare Before Christmas (1994) (als producer), Batman Returns (1992), Edward Scissorhands (1990), Batman (1989), Beetlejuice (1988), Pee-wee’s Big Adventure (1985).
  • AwardsOscarnominatie: Corpse Bride (2006) (beste animatiefilm), Golden Globenominatie: Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2008) (beste film komedie of musical).

Bijna zou je denken dat hij naast Helena Bonham Carter ook getrouwd is met Johnny Depp: Dark Shadows is zijn zevende samenwerking met vrouwlief Bonham Carter, maar alweer zijn achtste met Depp. Een terugblik op de meer dan drie decennia overspannende carrière van Tim Burton.

The odd couple: Johnny Depp en Tim Burton

Burton begint in de filmwereld als animator bij Disney, maar merkt snel dat hij zijn macabere visie niet kwijtkan in tekenfilms als Frank en Frey. Zijn getekende Disney-diertjes zien er naar eigen zeggen meer uit als "aangereden wild", dus creëert hij maar zijn eigen 'sprookjes' in de vorm van korte films als Frankenweenie en Vincent. Vreemd genoeg levert het duistere Frankenweenie hem een kinderfilm op als bioscoopdebuut: Pee-wee’s Big Adventure is een kritische flop, maar ondanks dat wel een commercieel succes. Daardoor krijgt Burton van de studio vrij spel met Beetlejuice, iets dat een uiterst bizarre horrorkomedie oplevert.

Het succes van Beetlejuice brengt Burton bij zijn eerste grote studioproject: Batman. Hoewel hij over de uiteindelijke film minder tevreden is dan over het script waarmee hij begon, gaat hij uiteindelijk ook in op het aanbod om de sequel te maken. Uiteraard wel weer met complete creatieve controle als voorwaarde, wat resulteert in een Batman-film die een stuk vreemder is dan het eerste deel. Warner Brothers wordt het allemaal iets teveel. Batman Returns is weliswaar opnieuw een hit in de bioscopen, maar voor het derde deel gaan ze toch op zoek naar een regisseur die het allemaal weer wat meer kindvriendelijk kan maken.

Met Depp en horrorlegende Vincent Price op de set van Edward Scissorhands

Running with Scissorhands

Tussen de twee Batman-films in ontstaat één van de langstlopende werkrelaties in Hollywood. Burton wil koste wat het kost Johnny Depp voor Edward Scissorhands. Maar Depp is als televisieacteur nog verre van Jack Sparrow en de studio heeft daarom liever Tom Cruise. Burton krijgt echter toch zijn zin en ziet ook nog een andere castingwens, en langgekoesterde droom, in vervulling gaan: op de set van Edward Scissorhands regisseert hij zijn jeugdheld Vincent Price in wat uiteindelijk zijn laatste filmrol zou zijn. Price was eerder al het onderwerp en de vertelstem van Burton’s korte stop motion animatiefilm Vincent.

Halloween is the new Christmas: Burton met zijn creaties voor The Nightmare Before Christmas

Vervolgens cast hij Depp als Ed Wood in een gelijknamige biopic over de “slechtste regisseur aller tijden”. Burton raakt gefascineerd door het grenzeloze optimisme van Wood, die ondanks de onophoudelijke slechte kritieken in de pers toch telkens weer dacht dat zijn volgende film een nieuwe Citizen Kane zou worden. Ed Wood blijkt voor Burton een soort omgekeerde Pee-wee’s Big Adventure: de film krijgt overal lovende recensies, maar trekt bar weinig bezoekers. Plan 9 From Outer Space, één van de slechte b-films van Wood die Burton als kind eindeloos keek, is later ook een inspiratiebron voor zijn eigen invasiefilm Mars Attacks!.

Dog Day Afterlife

Met The Nightmare Before Christmas keerde Burton terug naar zijn oude liefde: stop motion animatie. De personages voor de film stonden allang klaar, de eerste schetsen van Halloweentown werden al door hem gemaakt tijdens zijn periode bij Disney. Burton geeft de regie van de film uit handen, maar toch is en blijft het vooral zijn kindje. Later betrekt hij ook Depp bij een animatiefilm (Corpse Bride), maar de twee werken eerst samen aan Sleepy Hollow. De gotische setting van het boek van Washington Irving past precies bij Burton die het als geheel omtovert tot een aparte griezelfilm met hier en daar wat verwijzingen naar de oude Hammer-horrors.

What's wrong with this picture? Burton op de set van Big Fish

Waagde Burton zich dan nooit meer aan een enorme studiofranchise van het kaliber Batman? Jawel, even was zijn naam verbonden aan een nieuwe Superman-film waarin Nicolas Cage gecast was als de man van staal. Hij mocht van Fox de Planet of the Apes-serie reanimeren, maar dat resulteerde in een kritische flop die zorgde dat er geen verdere sequels meer kwamen. Pas tien jaar later zou het Rupert Wyatt lukken om met de prequel Rise of the Planet of the Apes de serie weer op de rails te krijgen. Het enige positieve wat Burton destijds overhield aan de film was de ontmoeting met zijn toekomstige vrouw Helena Bonham Carter.

Met Big Fish verwerkt Burton het overlijden van zijn vader met wie hij tijdens zijn leven nooit echt een connectie kon maken. Vervolgens werkt hij vijf keer op rij (!) samen met Depp, onder andere aan het donkere Sweeney Todd en het meer toegankelijke Alice In Wonderland. In oktober volgt een stop motion remake van zijn eigen korte film Frankenweenie. Destijds vond Disney zijn verhaal over een jongetje die zijn dode hond tot leven wekt als speelfilm 'te luguber’. Zolang de remake op dezelfde manier geanimeerd is als zijn onderstaande korte film Vincent kan het blijkbaar weer wel door de Disney-beugel.....

Zelfs in 1982 was die typische Burton-stijl al duidelijk zichtbaar in Vincent

Er zijn nog geen reacties geplaatst

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.