Steven Spielberg: Uitvinder van de Summer Blockbuster

Geplaatst:

door Tom van Steensel

  • Geboortedatum18 december 1946
  • GeboorteplaatsCincinnati, Ohio, Verenigde Staten
  • Bekende filmsWar of the Worlds (2005), Minority Report (2002), Catch Me If You Can (2002), Artificial Intelligence: A.I. (2001), Saving Private Ryan (1998), Jurassic Park (1993), Schindler’s List (1993), E.T. (1982), Raiders of the Lost Ark (1981), Close Encounters of the Third Kind (1977), Jaws (1975).
  • AwardsOscars: Saving Private Ryan (beste regie) (1999), Schindler’s List (beste regie en beste film) (1994). Oscarnominaties: War Horse (beste film) (2012), Munich (beste film en beste regie) (2006), Saving Private Ryan (beste film) (1999), The Color Purple (beste film) (1986), E.T. (beste film en beste regie) (1983), Raiders of the Lost Ark (beste regie) (1982), Close Encounters of the Third Kind (beste regie) (1978).

Hij is misschien niet de beste regisseur ooit, maar wel één van de bekendste en waarschijnlijk de machtigste filmmaker in Hollywood. En ook één van de meest productieve: meteen na The Adventures of Tintin heeft Spielberg volgende week War Horse alweer in de Nederlandse bioscopen.

Voor Spielberg, die ook al Jurassic Park en Schindler’s List in hetzelfde jaar in première liet gaan, is dat niet vreemd: als buitenbeentje op school werd een 8MM-camera zijn beste vriend. Plots zagen zijn klasgenoten hem wel staan en na de eerste positieve feedback wilde hij nog maar één ding doen: films maken. Dat waren soms versies van bestaande producties, maar ook zelfverzonnen verhalen waarin hij zijn zussen liet opdraven. Dat kinderlijke enthousiasme van toen is altijd gebleven: of hij nu familieleden voor de camera zet of peperdure mechanische dinosaurussen regisseert.

Tijdens zijn jeugd wordt hij vooral beïnvloed door zijn twee favoriete filmmakers: John Ford en David Lean. Het door Lean geregisseerde Lawrence of Arabia is zijn favoriete film ooit. Spielberg staat erom bekend dat hij nooit audiocommentaar inspreekt voor de DVD’s van zijn films, maar zelf kreeg hij ooit “live audiocommentaar” door David Lean tijdens een persoonlijke screening van die film. Spielberg zou later toegeven dat hij tijdens die kijkbeurt toch regelmatig wilde dat Lean zijn anekdotes over Anthony Quinn en Peter O’Toole even voor zich hield, zodat hij weer van de film zelf kon genieten.

Revenge of the Nerds
De liefde voor Ford en Lean deelt hij op jonge leeftijd al met andere bebaarde regisseurs als Brian De Palma, Martin Scorsese en George Lucas, die tegelijkertijd met hem opkomen in Hollywood. Die nieuwe generatie filmmakers wordt dan in de pers vaak “the movie brats” genoemd, maar Spielberg beschouwt zijn vriendenclub uit die tijd meer als het minder arrogant klinkende “movie nerds”: beginnende regisseurs die vooral films uit de jaren dertig en veertig aan één stuk door verslonden. Hij geeft daarbij vooral veel credit aan Scorsese, die volgens hem meer obscure films kende dan de hele groep generatiegenoten bij elkaar.

Spielberg bluft zich al op jonge leeftijd binnen bij Universal en heeft in 1975 zijn blockbuster te pakken in de vorm van Jaws. Daarna maakt hij onder andere nog Close Encounters of the Third Kind en E.T., maar zijn volgende echte crowdpleaser is het eerste deel uit de Indiana Jones-serie. Spielberg ziet Raiders of the Lost Ark nog altijd als het beste deel, maar Temple of Doom betekent nog steeds het meest voor hem als persoon. Tijdens de productie van dat tweede deel ontmoet hij namelijk zijn toekomstige vrouw Kate Capshaw die in de film Harrisons Fords love interest speelt. Ze trouwen in 1991 en zijn nog steeds bij elkaar.

Daarna zien we Spielberg meer volwassen worden als filmmaker: grootschalige avonturenfilms als Jurassic Park worden regelmatiger afgewisseld met persoonlijkere dramafilms als Schindler’s List en Munich. Ook daarvoor is Scorsese medeverantwoordelijk, hij moedigde Spielberg altijd al aan om kleinere en intiemere films te maken. Schindler’s List wint uiteindelijk onder meer de Oscars voor beste film en beste regisseur. Vijf jaar later zou Spielberg met Saving Private Ryan zijn tweede gouden beeldje voor beste regisseur binnenslepen, hoewel de Oscar voor beste film dat jaar naar Shakespeare in Love zou gaan.

The Sentimentalist
Criticasters beweren vaak dat Spielberg teveel sentimentaliteit in zijn films stopt. Daar zit volgens hem best een kern van waarheid in: hij ziet zichzelf als een sentimenteel mens en realiseert zich dat dat doorwerkt in veel van zijn films. Toch zit in bijvoorbeeld Schindler’s List nergens echt een moment waarbij de kijker denkt “nu wil de filmmaker dat ik in tranen uitbarst”, zelfs niet wanneer Liam Neeson de laatste toespraak houdt voor zijn fabriekswerkers. Ook een aantal sentimentele scènes in A.I. bleken achteraf niet van Spielberg af te komen: ze zaten allemaal al in de oorspronkelijke conceptie van Stanley Kubrick.

Spielberg is ook nooit te beroerd om gemaakte fouten en teleurstellingen toe te geven. Zo was hij achteraf ontevreden over onder andere 1941 en Hook. Tijdens de productie van de vierde Indiana Jones riep hij regelmatig in de pers: “ik doe dit project omdat de fans graag een vierde film willen zien”. Achteraf bleek dat hij eerder bedoelde: “ik trek de stekker niet uit dit project omdat de fans graag een vierde film willen zien”. Toch neemt hij in recente interviews steeds vaker de verantwoordelijkheid voor de teleurstellingen (de koelkast, de apen) op zich, ook om zijn goede vriend George Lucas een beetje in bescherming te nemen.

Spielberg zei ooit dat hij minstens één keer per maand een idee krijgt voor een film die hij absoluut gemaakt wil zien worden. Als regisseur is Lincoln zijn huidige project, waarna een verfilming van de sciencefictionroman Robopocalypse aan de beurt is. Dat verhaal speelt zich, net als Close Encounters, E.T. en Minority Report, wederom af op aarde: later moet Interstellar de eerste sciencefictionfilm van Spielberg worden die zich daadwerkelijk in outerspace afspeelt. Naast Interstellar heeft Spielberg zoals altijd een enorm aantal projecten in de pijplijn zitten. Eigenlijk gewoon veel teveel om hier nog allemaal op te noemen. You’re gonna need a bigger article.

Er zijn nog geen reacties geplaatst

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.