Robert Downey Jr.: Begaafd en bezopen

Geplaatst:

door Eric van Gennip

  • Geboortedatum4 april 1965
  • GeboorteplaatsNew York, Verenigde Staten
  • Bekende filmsDue Date (2010), Sherlock Holmes (2009), Iron Man (2008), Tropic Thunder (2008), Zodiac (2007), Kiss Kiss Bang Bang (2005), Gothika (2003), Wonder Boys (2000), Natural Born Killers (1994), Chaplin (1992), Air America (1990), Johnny Be Good (1988), Less Than Zero (1987)<
  • AwardsGolden Globe: Sherlock Holmes (2010), Ally McBeal (2001)
    BAFTA: Chaplin (1993)
    Oscarnominatie: Tropic Thunder (2009), Chaplin (1993)

Downey Jr. krijgt de helft van zijn salaris pas ná het voltooien van een nieuwe film. Een ingebouwd zekerheidje voor de makers, mocht zijn drank- of drugsverslaving weer de kop opsteken. Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat Robert Downey Jr. zich alsnóg heeft weten op te werken tot blockbuster-acteur?

Verslaving ruïneert belofte

Het einde leek nabij voor de donkerharige knapperd, want in de jaren '90 ging hij zichzelf volledig te buiten aan drank en drugs. Het talent van Downey Jr. werd al vroeg onderkend. Met een beetje hulp van z’n pa – die regisseur was – maakte hij als vijfjarige al zijn debuut op het witte doek. Als adolescent in de jaren '80 nam zijn carrière een vlucht. Hij mocht steeds vaker opdraven in films met grote sterren en kreeg als kers op de taart een Bafta en Oscarnominatie voor zijn rol als Charlie Chaplin.

Daarna volgde een harde landing. Een paar voorbeelden: verslaving aan drank en door de bank genomen alle soorten drugs, rijden onder invloed, mishandeling, schending van de openbare orde. Kortom: een waslijst waar een draaideurcrimineel jaloers op zou zijn. Én een kneiter van een drugsverslaving. Verschillende buurtbewoners liepen in die tijd het risico om de acteur buiten bewustzijn in hun huis aan te treffen. Naar eigen zeggen rookte hij zijn eerste joint op zijn zevende, op aandringen van zijn vader. Als twintiger gebruikte hij alle drugs waar hij de hand op kon leggen.

Poedelnaakt in Porsche

Het absolute dieptepunt werd bereikt toen hij in 1996 werd aangehouden: hij reed dronken én poedelnaakt rond in zijn Porsche op Sunset Boulevard met zowel heroïne en cocaïne als een pistool in zijn dashboardkastje. Het kostte hem een halfjaar gevangenisstraf – in dezelfde gevangenis als seriemoordenaar Charles Manson – en verplicht afkicken. Tijdens de opnames van Two Girls and a Guy werd hij zelfs dagelijks getest op drugs. Het hielp niets. Door blijvend drugsmisbruik volgde in augustus 1999 een nieuwe veroordeling.

Zijn rocksterrenleven kende een rigoureuze omslag in 2001. Ondanks alle persoonlijke moeilijkheden verscheen hij nog steeds in een aantal films, maar zat ook onverminderd aan de drugs. Het kostte hem dat jaar zijn rol in Ally McBeal, waarmee hij een Golden Globe in de wacht sleepte. Dat zette hem aan het denken.

De herrijzenis van Downey Jr.

Hij had al vaker afkickklinieken van binnen gezien, maar merkte nu dat het zo écht niet langer kon. Zelf meent hij dat zijn tweede vrouw en vrienden (Mel Gibson, Sean Penn en Jodie Foster) een belangrijke rol hebben gespeeld in het clean blijven. Net als het beoefenen van Kung Fu. Enfin, hij legde zich weer toe op acteren en na kleine rolletjes, zoals in Gothika, durfde Hollywood langzaam weer te vertrouwen op het volslagen ongeleide projectiel van voorheen. Kiss Kiss Bang Bang en Zodiac zetten hem helemaal terug op de kaart als topacteur.

En plots waren daar de kaskrakers. Downey Jr. werd écht een ster als Tony Stark, ofwel Iron Man. Géén veilige keuze, geeft regisseur Jon Favreau ruiterlijk toe in USA Today. Maar juist zijn talent in combinatie met zijn moeilijke verleden maakten de acteur geknipt voor de rol: "Het te boven komen van obstakels, dát is Tony Stark", zo stelde Favreau. Tja, wie kan er nu beter een drankzuchtige playboy spelen? Downey Jr. betaalde het vertrouwen dik terug.

In Tropic Thunder en Sherlock Holmes zette hij gedenkwaardige rollen neer. De blockbusters hebben inmiddels een vervolg gekregen. Oók met Downey Jr. in de hoofdrol. Want het succes laat hij zich niet nog eens afnemen.

Er zijn nog geen reacties geplaatst

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.