Quentin Tarantino: Geweld(dad)ige cultheld

Geplaatst: door Roy van der Lee

  • Geboortedatum27 maart 1963
  • GeboorteplaatsKnoxville, Verenigde Staten
  • Bekende filmsReservoir Dogs (1992), Pulp Fiction (1994), Jackie Brown (1997), Kill Bill: Vol. 1 (2003), Kill Bill: Vol. 2 (2004), Death Proof (2007), Inglourious Basterds (2009), Django Unchained (2012).
  • AwardsEen Oscar voor het script van Pulp Fiction, waarmee hij ook een Palme d'Or won in Cannes. Daarnaast nog tig andere prijzen, waaronder een BAFTA en een C├ęsar.

Na de zoveelste shooting op een Amerikaanse school, is daar de discussie over wapenbezit weer hartstikke hot. Ook de vraag of gewelddadige films voor een meer gewelddadige samenleving zorgen wordt weer gesteld. Jamie Foxx, hoofdrolspeler van Django Unchained, gaf te kennen dat Hollywood deels schuldig is aan het vele wapengekletter. Het moet maar eens afgelopen zijn met het verheerlijken van geweld in films, vinden hij en vele anderen. Eén man trekt zich daar in ieder geval niets van aan: Quentin Tarantino. Regisseur van datzelfde Django Unchained dat vanaf deze week draait.

Geweld, en dan met name gestileerd geweld, is één van de belangrijkste handelsmerken van Quentin Tarantino. Personages in zijn films komen vaak op een bijna poëtische manier aan hun einde. De ene keer bruut, de andere keer komisch, maar altijd cool. “Violence is one of the most fun things to watch”, is één van de bekendste uitspraken van de regisseur.

Op het witte doek althans, want in het echte leven zegt QT geweld te haten. Dat zijn films iets te maken zouden kunnen hebben met de recente geweldsexplosie in de States, vindt hij te belachelijk voor woorden. Als een Britse interviewer hem hiernaar vraagt, krijgt hij dan ook de volle laag.

Na het uitkomen van zijn filmtweeluik Kill Bill, die ook veel controversieel geweld bevatte, was Tarantino nog wat spraakzamer. “Gewelddadige films maken van kinderen geen gewelddadige mensen. Ze maken er hooguit gewelddadige filmmakers van. Natuurlijk is Kill Bill een lompe film, maar het is een Tarantino-film. Tijdens een concert van Metallica vraag je toch ook niet aan die fuckers of ze de muziek wat zachter willen zetten?”

Tarantinesk
Het Tarantino-tijdperk begon ruim twintig jaar geleden met het uitkomen van de misdaadthriler Reservoir Dogs, die hij schreef en regisseerde. Deze film was zo uniek en zo anders dan de mainstream van dat moment, dat Tarantinesk al snel een bijvoeglijk naamwoord werd. Zes boeven lullen anderhalf uur lang over liedjes van Madonna en films met Pam Grier, terwijl ze een overval plegen die nooit in beeld wordt gebracht.

De film lijkt zich niet in onze wereld af te spelen, maar in eentje die zwaar is geïnspireerd door oude films, stripboeken en videotheken. De debuutfilm kon alleen worden betaald doordat Tarantino het script van True Romance (later verfilmd door Tony Scott) verkocht. De acteurs dragen hun eigen kleding en voor muziek en decors was nauwelijks budget. Ook dat minimalisme gaf Reservoir Dogs een heel eigen smoel. De film was een van de meest invloedrijke van de jaren '90.

Diens opvolger was zo mogelijk een nog grotere hit: Pulp Fiction, de ultieme cultfilm. Wederom een gangsterverhaal, maar dit maal met een veel komischere inslag. De film (her)lanceerde de carrières van John Travolta, Samuel L. Jackson en Uma Thurman en was eveneens beeldbepalend voor de cinema van de jaren ’90.

Niet lang na het uitkomen van Pulp Fiction meldden zich een heel leger fanboys en copycats van Tarantino, die een graantje mee wilden pikken van zijn succes. De bekendste is waarschijnlijk de Brit Guy Ritchie. Met Lock, Stock and Two Smokin’ Barrels en later ook Snatch heeft hij twee films op zijn cv die verdacht veel lijken op het werk van Tarantino. Maar daar trekt deze laatste zich niet veel van aan. Toen bekend werd dat Ritchie ging trouwen met Madonna, antwoorde Tarantino door te zeggen: “I guess I’ll have to marry Elvis Presley to get even.”

Odes en hommages
Behalve stijlvol geweld en knipoogjes naar het verleden, laten Tarantino’s films zich kernmerken door een non-lineare vertelstijl. Zelden of nooit beginnen zijn verhalen bij het begin en eindigen ze bij het einde. Ook is hij een meester in het schrijven van coole dialogen, die meestal niet bedoeld zijn om de plot verder te helpen, maar alleen in de film zitten omdat ze zo lekker klinken.

Daarnaast duiken er vaak shots van blote voeten, shots vanuit een kofferbak en extreme close-ups in zijn films op. Iets dat hij heeft geleerd van regisseur Brian De Palma. Samen met het werk van Martin Scorsese en Sergio Leone zijn De Palma’s films Tarantino’s grootste inspiratiebron.

In de schoolbanken heeft Quentin Tarantino niet veel gezeten. In die van een filmschool zelfs helemaal niet. Alles heeft hij geleerd uit zijn tijd dat hij werkte in een kleine videotheek. Dagenlang keek hij er kungfu-films, oude spaghettiwesterns en oorlogsfilms. Het maakte van hem een wandelende filmencyclopedie. Zijn liefde voor cinema werd er op den duur zo sterk, dat hij zijn eigen scripts ging schrijven. Inmiddels kan hij het nergens anders meer over hebben. “Als ik geen filmmaker was, zou ik filmrecensent zijn geworden. Het is het enige waarvoor ik geschikt ben.”

Met Django Unchained, zijn hommage aan de spaghettiwestern, is deze week zijn achtste film uitgekomen. Eerder maakte hij al odes aan blaxploitation (Jackie Brown), kungfu (Kill Bill) en de Oorlogsfilm (Inglourious Basterds). Samen met zijn vriend en collega Robert Rodrigeuz maakte hij ook nog Grindhouse, een zogeheten double feautture die gezien kan worden als een moderne knipoog naar de B-film.

Daarnaast speelt Tarantino veel kleine rolletjes en duikt hij regelmatig op als producer. Wat zijn volgende grote project zal worden, is nog even de vraag. Meestal neemt Tarantino ruim de tijd voor een nieuwe film. Wie weet regisseert hij wel de nieuwste Bond-film, iets dat hij ooit in zijn carrière nog wil doen. Of zullen de geruchten over een derde Kill Bill-film bewaarheid worden?