One-Man Film Crew: Robert Rodriguez

  • Geboortedatum20 juni 1968
  • GeboorteplaatsSan Antonio, Texas, Verenigde Staten
  • Bekende filmsMachete (2010), Planet Terror (2007), The Adventures of Sharkboy and Lavagirl (2005), Sin City (2005), Once Upon a Time in Mexico (2003), Spy Kids (2001), The Faculty (1998), From Dusk Till Dawn (1996), Four Rooms (segment "The Misbehavers") (1995), Desperado (1995), El Mariachi (1992).
  • AwardsEen Independent Spirit Award voor beste debuutfilm voor El Mariachi (1994) en een Palme d'Or nominatie voor Sin City (2005).

Waar schrijver-regisseurs normaliter debuteren met films waarin de personages vooral praten, liet Robert Rodriguez begin jaren negentig zien dat je met zevenduizend dollar en een berg vindingrijkheid ook best een actiefilm neer kunt zetten. Het cultsucces van El Mariachi maakte van hem een indie-sensatie, de urban legends achter de making of van de film maakten van hem een indie-god. Donderdag ging het door hem gemaakte Machete Kills in première.

Alle belevenissen rondom zijn early adventures in Hollywood, alsmede ontiegelijk veel tips en trucs voor aspirant filmmakers, zijn onder meer terug te lezen in zijn boek Rebel without a Crew. Les één: houd je lijstje met benodigdheden zo kort mogelijk. Les twee: cast waar je kan Salma Hayek, het liefst als strippende femme fatale met een slang rond haar nek. Veel van zijn lessen staan op de dvd-uitgaven van zijn films, die vaak door hem voorzien worden van een “10 minute film school” waarin hij de fijne kneepjes van het vak uitlegt. Voor de echte fijnproevers voegt hij daar als volleerd chef ook graag “10 minute cooking school”-filmpjes aan toe.

Terugkomend op de urban legends achter de making of van El Mariachi; die zijn volgens Rodriguez allemaal waar. Hij liet zich een maand lang als medisch proefkonijn opsluiten bij een researchafdeling aan de universiteit van Austin en schraapte zo 3000 dollar (bijna zijn halve budget) bij elkaar. Na positieve testscreenings wordt de film opgepikt door Columbia Pictures en later mag hij er zelfs een Engelstalige remake van maken. Bepaald niet slecht voor een low budget productie die oorspronkelijk bedoeld was voor ergens onderin de schappen van de Spaanstalige videomarkt.

Al snel bouwt Rodriguez een vriendschap op met Quentin Tarantino. Beiden lopen elkaar tegen het lijf wanneer ze met hun debuutfilms (El Mariachi en Reservoir Dogs) het festivalcircuit afstruinen en mogen daar regelmatig aanschuiven bij paneldiscussies over “geweld in films”. In de daaropvolgende jaren zijn ze nooit te beroerd hier en daar wat voor elkaar te regisseren: zo was Rodriguez verantwoordelijk voor de scène in Pulp Fiction waarin QT zich als Jimmie gedwongen ziet Samuel L. Jackson op het matje te roepen en kroop Tarantino achter de camera voor een segment in Sin City.

Ironisch genoeg is acteren zo ongeveer het enige waar je een duizendpoot als Rodriguez tijdens zijn verblijf op een filmset niet op zult betrappen. Tarantino is daarentegen nooit te beroerd om ook voor de camera de aandacht op te eisen en was in verschillende films van Rodriguez terug te zien. Als in-joke lijken de manieren waarop zijn personages daarin om het leven komen steeds erger te worden. In Desperado (zijn eerste acteerklus voor Rodriguez) is het nog een snelle headshot, in Planet Terror krijgt zijn personage Rapist # 1 zo ongeveer de meest smerige comeuppance ooit.

Sin City: green screen werk met Bruce Willis.

Succes is vluchtig en na Desperado pakt Rodriguez onder het motto “let’s make all the crazy shit I ever wanted to make before this is all over” daarom zoveel mogelijk bizarre projecten aan. From Dusk Till Dawn verandert halverwege van gijzelingsdrama in full tilt horrorspektakel. Tijdens het filmen van de koters in maatpakken op de set van Four Rooms ontstaat het idee voor de Spy Kids-serie. En het blijft niet alleen bij die serie jeugdfilms: speciaal voor zijn eigen kinderen schiet hij vervolgens het door hen bedachte The Adventures of Sharkboy and Lavagirl.

Eind jaren negentig bundelt hij zijn krachten met Scream-scenarist Kevin Williamson. The Faculty, een soort Invasion of the Body Snatchers meets Class of 1999, is zo’n typische “oh shit ja, die is ook van Rodriguez”-film waar hij klein eerbetoon aan zijn grote idool John Carpenter in weet te sneaken. Escape From New York is weliswaar de reden dat Rodriguez uiteindelijk een camera oppakte, maar The Faculty bevat een hommage aan The Thing. Alleen moeten de personages dit keer hun ware aard laten zien door allemaal een flinke scheut drugs te snuiven in plaats van een bloedtest te ondergaan.

Once Upon A Time in Mexico: showing Johnny Depp the moves.

De camera’s die Rodriguez tegenwoordig oppakt filmen vrijwel uitsluitend digitaal. Hij werd ooit door George Lucas overtuigd van de voordelen, nadat hij op Skywalker Ranch mocht stoeien met de apparatuur van de Star Wars-bedenker. Van digitaal was het vervolgens een kleine stap naar het door hem geliefde 3D (zijn favoriete 3D-moment is de vliegende oogbal in Friday the 13th Part 3) en voor de derde Spy Kids-film experimenteerde hij zelf, overigens niet al te succesvol, met pre-Avatar 3D-effecten. Het vierde deel in de reeks was zelfs in 4D te bewonderen. Bezoekers kregen toen de zogenaamde “scratch & sniff”-kaartjes om de film naast kleur ook geur mee te geven.

Op de set van Spy Kids met Antonio Banderas.

Films als Machete en Planet Terror kunnen het door de goedkope productie veroorloven om zich te richten op een kleine niche. Rodriguez schiet zijn films het liefst dicht bij huis en in een rap tempo: Machete Kills werd opgenomen in slechts negenentwintig dagen. Het merendeel van de opnamen vond plaats op het terrein van zijn eigen productiemaatschappij Troublemaker Studios met een paar dagen op locatie in Austin. De regisseur is sowieso vaak te vinden in de Texaanse hoofdstad en is daar een graag geziene gast bij de legendarische Alamo Drafthouse-bioscoop.

Veel Mexicaanse immigranten komen illegaal de States binnen om voor weinig geld fysieke arbeid te leveren, waarom zouden de FBI en CIA dan geen Mexicaanse federale agent binnenhalen die voor een schijntje de meest gevaarlijke klussen aanpakt? Met die vraag is min of meer het personage van Machete ontstaan. Achter het feit dat Danny Trejo zich elke keer weer mag uitleven met messen schuilt ook weer een in-joke: Rodriguez zag ooit het rapport van Trejo’s reclasseringambtenaar waarin de opmerking “deze persoon uit de buurt houden bij messen en andere scherpe objecten” werd gemaakt.

Met comicbook-legende en co-regisseur Frank Miller op de set van Sin City.

Machete Kills is eigenlijk een opwarmertje voor Sin City: A Dame to Kill For, het langverwachte vervolg op Sin City uit 2005. Tijdens de productie van het eerste deel verliet Rodriguez de Directors Guild of America, omdat de vakbond weigerde om hem en Sin City-bedenker Frank Miller een gezamelijke credit voor de regie te geven. Daardoor moest hij ook de regie van het uiteindelijk geflopte John Carter afstaan; overigens niet de eerste keer dat een grote studiofilm aan Rodriguez voorbij ging. Bijna maakte hij Superman Lives met Nicolas Cage in de titelrol en in de jaren negentig schreef hij een ongebruikt Predator-script, dat in 2010 uiteindelijk als basis diende voor het door hem geproduceerde derde deel.

Rodriguez heeft onder meer plannen om na A Dame to Kill For twee cultklassiekers nieuw leven in te blazen: Barbarella (zijn voormalige vriendin Rose McGowan werd destijds genoemd als opvolger van Jane Fonda) en Heavy Metal. Een vierde Predator als producent ziet hij nog wel zitten, maar de echte mainstream studiofilms, waar hij met John Carter even dichtbij was, lijken van de baan. Al voordat hij weg was bij de Directors Guild liet hij weten in een interview: “Ik blijf veel liever in Austin, en misschien bedenk ik zelf nog ooit een eigen Star Wars of Terminator die dan helemaal van mij is. Dat doe ik liever dan een bestaande studiofranchise van iemand anders op me nemen….”

Rodriguez ontleedt o.a. de bekende shoot-out in Desperado in 10 minuten.