Mad Mel Gibson

Geplaatst:

door Roy van der Lee

  • Geboortedatum3 januari 1956
  • GeboorteplaatsPeekskill, Verenigde Staten
  • Bekende filmsThe Expendables 3 (2014), Apocalypto (2006), The Passion of the Christ (2004), Signs (2002), The Patriot (2000), Braveheart (1995), Lethal Weapon (1987), The Road Warrior (1981), Mad Max (1979)
  • AwardsTwee Oscars en een Golden Globe voor Braveheart

Racist, homofoob, sexist en antisemiet. Er zijn weinig dingen waarvoor Mel Gibson níet is uitgemaakt. Zijn reputatie is op zijn zachtst gezegd controversieel en daarmee lijkt hij meer vijanden dan vrienden te maken. Maar ondertussen is de knettergekke Gibson wél een van de rijkste en meest invloedrijke mannen van Hollywood. Vanaf komende week neemt hij het op tegen een paar van zijn meest gespierde collega's in The Expendables 3.

Gibson werd op de derde dag van 1956 geboren in New York, als de zesde in een nest van elf kinderen. Mels ouders verhuisde met het hele gezin naar Australië toen hij twaalf was. Op de plaatselijke dramaschool gooide hij hoge ogen. Hij werd er zelfs vergeleken met een jonge Steve McQueen. Dat leverde hem wat rolletjes op in tv-series en in verschillende toneelstukken. In die tijd deelde hij een kamer met Geoffrey Rush. 

De grote doorbraak kwam er in 1979 met de onafhankelijk gefinancierde blockbuster Mad Max. Gibson speelt de titelrol van een onverschrokken motorrijder die het in een post-apocalyptische wereld opneemt tegen een bende criminelen. De rauwe actiefilm was een wereldwijde hit. Over de hele wereld werd Gibson een ster, behalve in geboorteland Amerika. Daar werd zijn stem opnieuw ingesproken door iemand met een Amerikaans accent. Gibson zelf zou te Australisch klinken. Op de film kwamen twee prima vervolgen, die het stukken beter deden in The States. Inmiddels wordt er hard gewerkt aan een reboot van de serie, maar daar doet Gibson niet meer aan mee. 

Een paar jaar lang speelde hij in wat kleinere producties, tot hij in 1987 opnieuw een wereldhit scoorde met de door Shane Black geschreven actiefilm Lethal Weapon. Samen met Danny Glover speelt hij het inmiddles beroemde politie-duo Riggs en Murtaugh, in wat misschien wel de ultieme buddy-movie is. Op de film kwamen maar liefst drie vervolgen. Ter illustratie: Lethal Weapon 4 kwam elf jaar na het origineel uit. En in alle delen speelde Gibson en Glover mee.

In de tussenliggende jaren had Mel ook een ander talent ontwikkeld: regisseren. Na het weinig geziene The Man Without a Face nam Gibson in 1995 plaats achter de camera voor Braveheart: een epische avonturenfilm over de Schotse vrijheidsstrijder William Wallace. Aanvankelijk zou hij slechts acteren in de film, maar daar had Gibson niet zo'n zin in. Hij voelde zich eigenlijk te oud voor de rol. Pas toen hij van filmstudio Paramount ook de regie mocht doen, ging hij akkoord. De film leverde hem twee Oscars op. Vijf jaar later zou hij met The Patriot nog eens in een epische oorlogsfilm spelen.

Aan het begin van deze eeuw kondigt Gibson een project aan dat zijn imago voor altijd zou veranderen: The Passion of the Christ. Een vertelling van de laatste uren van Jezus op aarde. Geen enkele filmmaatschappij wilde zich aan de prent wagen, dus financierde Gibson het budget van 30 miljoen dollar uit eigen zak. Het moet zijn magnum opus worden. De regisseur besteedt jaren aan onderzoek, zodat hij exact de juiste details in zijn film kan stoppen. In de film wordt Hebreeuws, Latijn en Armeens gesproken, net zoals dat in het echt gegaan moet zijn. Aanvankelijk wilde Gibson de film niet eens ondertitelen, de beelden moesten voor zich spreken.

Al voor er ook maar één scène was opgenomen, klonk er al kritiek uit joodse en christelijke hoek dat de film beledigend zou zijn. Tijdens de opnames werd James Caviezel, die Jezus speelt, twee keer getroffen door de bliksem. Ook werd hij per ongeluk twee keer echt met een zweep geslagen tijdens zijn tocht met het kruis. Alsof ook God van bovenaf zijn afkeur over het project duidelijk wilde maken. 

Gibson, zelf een strenggelovige katholiek, leek met zijn film Joden te demoniseren. Zij zijn immers het volk dat Jezus vermoordde. Onzin, volgens Gibson. Hij wilde met de film alleen de waarheid vertellen. De acteur annex regisseur was dat soort beschuldigingen destijds al wel gewend. Sinds begin jaren '90 stond hij namelijk te boek als homofoob, nadat hij in een interview met een Spaans tijdschrift had gezegd dat homo's maar vreemde wezens zijn. Als klap op de vuurpijl liet hij in Braveheart een homo uit het raam van een kasteel gooien, al had dat volgens Gibson uiteraard niets te maken met homofobie. Gibson is verder een notoire drinker en heeft er een handje van in dronken buien nare dingen te zeggen over vrouwen, Joden en buitenlanders.

Eén van de redenen dat The Passion of the Christ zo controversieel was, was vanwege het brute geweld in de film. In zijn volgende regieklus, Apacalypto, liet hij een maya-stam op gruwelijke wijze uitmoorden. Gibson kwam zodoende te boek te staan als liefhebber van geweldsporno. Al die facetten maken hem een geliefd doelwit van parodieën, bijvoorbeeld in Family Guy en South Park. Toch zal het Gibson zijn die het laatst lacht. Door The Passion is hij een van de rijkste personen in Hollywood. Vlak na de release bracht de film dagelijks 25 miljoen dollar op. De teller stopte uiteindelijk ruim boven de 600 miljoen. Dat geld verdwijnt bijna allemaal rechtstreeks in zijn zak.

Tussen 2004 en 2010 nam hij een lange pauze van het acteren om zich op zijn regieklussen te richten. De laatste jaren speelde hij onder meer naast zijn goede vriendin Jodie Foster in het flauwe The Beaver en in het haast ouderwets Gibsoniaanse How I Spent My Summer Vacation. In zijn laatste twee films, The Expendables 3 en Machete Kills, vertolkt hij een maniakale slechterik. Een rol die hem op het lijf geschreven lijkt. Zeker met al zijn eigenaardigheden in het achterhoofd.