Gun ons nog een film, Jack

Geplaatst:

door Roy van der Lee

  • Geboortedatum22 april 1937
  • GeboorteplaatsNeptune City, New Jersey, Verenigde Staten
  • Bekende filmsEasy Rider (1969), Chinatown (1974), One Flew Over The Cuckoo's Nest (1975), The Shining (1980), Terms of Endearment (1983), Batman (1989), A Few Good Men (1992), As Good As It Gets (1997), The Departed (2006)
  • AwardsOscars voor One Flew Over The Cuckoo's Nest, Terms of Endearment en As Good As It Gets.

Het is angstvallig stil rondom Jack Nicholson. Vier jaar na zijn laatste film, de suffe romcom How Do You Know, zit er nog altijd geen nieuw project in de pijplijn. Bovendien doen er hardnekkige geruchten de ronde dat Nicholson zou lijden aan een vorm van Alzheimer. Mocht hij daadwerkelijk met pensioen gaan, dan verliest de wereld een van de beste, coolste en meest charismatische acteurs die er ooit geweest zijn. Het zou het einde zijn van een carrière die werd gelanceerd met Easy Rider, dit jaar precies 45 jaar geleden.

Weinig nog levende acteurs hebben in zoveel klassiekers gespeeld als Nicholson. Zijn rollen als Jack Torrence in The Shining, The Joker in Batman en zijn latere, wat gevoeliger werk in films als As Good As It Gets zijn wellicht het meest bekend bij het grote publiek. Vaak is hij te zien als licht geflipte figuur die op ieder moment zou kunnen ontploffen. Hij komt het best tot zijn recht als maniakale engerd die, onder meer met zijn iconische grijns, iedereen de stuipen op het lijf jaagt.

Easy Rider
Nicholson begon zijn carrière helemaal onderaan de ladder, als loopjongen op de cartoon-afdeling van filmstudio MGM. Regisseur Roger Corman zag het wel zitten in de jonge Jack, dus bood hij hem wat kleine rolletjes aan in zijn films. Echt opschieten wilde het niet met zijn carrière, dus probeerde Nicholson het ook als scenarioschrijver en regisseur. In 1967 was dat voor het eerst succesvol, toen zijn script van The Trip verfilmd werd. Een film over zijn eigen ervaringen met LSD waarin onder meer Peter Fonda en Dennis Hopper meespeelden.

Dat tweetal zou twee jaar later zelf een film maken die eveneens handelt over drugs: Easy Rider. Daarin gunden ze Nicholson een vrij grote bijrol. Voor de opnames gebruikte het trio regelmatig LSD, om die ervaringen vervolgens te gebruiken op de set. Easy Rider is een ode aan het hippie-leven en was een van de belangrijkste films die het einde van het oude studiosysteem inluidde, en het begin betekende van New Hollywood.

Net als films als Bonnie & Clyde en Midnight Cowboy is het grof en controversieel. Bovendien heeft de regisseur het voor het zeggen, niet zozeer de studio. De omslag zou helpen om jonge filmmakers als Steven Spielberg, George Lucas, Martin Scorsese en Woody Allen te laten doorbreken. Easy Rider was ook de grote doorbraak van de acteur Nicholson, die hier de alcoholistische advocaat George Hanson speelt. Het leverde hem direct een Oscarnominatie op.  

Hij vervolgde zijn carrière met rollen in sterke films als Five Easy Pieces en The Last Detail. Producties waarin hij al een glimp laat zien van de gestoorde rollen die hem zo beroemd maakten. Een verklaring voor zijn geflipte voorkomen kan gezocht worden in zijn jeugd, die je rustig fucked-up kunt noemen. Zijn moeder raakte op haar zeventiende zwanger na een korte affaire met een getrouwde man. Nicholson werd opgevoed door zijn grootouders, die hem in de waan lieten dat ze zijn ouders waren. Zijn echte moeder deed zich op haar beurt voor als zijn veel oudere zus. Zijn grootvader was bovendien alcoholist. Pas in 1974, hij was toen al bijna veertig, kreeg Nicholson de waarheid te horen. Nota bene van een journalist van Time Magazine. Op dat moment waren zijn moeder en oma al overleden.

Joker
In de jaren ’60 en ’70 groeide de acteur uit tot een van de grootste ter aarde, met onvergetelijke rollen in onder meer Chinatown, The Shining, One Flew Over The Cuckoos’s Nest en Terms of Endearment. Voor die laatste twee won hij een Oscar. Nicholson liet in deze periode ook zien van alle markten thuis te zijn. Hij is onvergetelijk als de sympathiek McMurphy, die in een gekkenhuis de boel op stelten zet. Een paar jaar later is hij ongekend angstaanjagend als Jack Torrence die zijn gezin achterna zit met een hakbijl. Meer verschillende rollen zijn haast ondenkbaar.

Een andere van zijn meest iconische rollen zou volgen in 1989, toen hij The Joker speelde in Tim Burtons Batman. Nicholson was zelfs de eerste keus van Batman-bedenker Bob Kane. Burton en de acteur blijven behoorlijk trouw aan de comics, compleet met spierwitte huid, dodelijke grappen en theatrale performance. De rol is één van Nicholsons persoonlijke favorieten. In plaats van een vast bedrag, koos hij ervoor om een deel van de opbrengst van de film als salaris te accepteren. Een slimme keus, die hem bijna honderd miljoen dollar opleverde.

In de jaren die volgde zou hij ook een meer gevoelige en komische kant van zichzelf laten zien, in films als As Good As It Gets, Mars Attacks, Something’s Gotta Give en About Schmidt. Voor die eerste won Nicholson zijn derde Oscar.

Bad Boy Drive
Een tijd lang woonde Nicholson aan Mulholland Drive in Beverly Hills. Zijn buren waren onder meer Warren Beatty en zijn goede vriend Marlon Brando. Het kwam de straat op de bijnaam Bad Boy Drive te staan. Een andere goede vriend van Nicholson was Hunter S. Thompson, schrijver van onder meer Fear and Loathing in Las Vegas. In zijn autobiografie geeft hij aan dat hij geregeld bizarre grappen uithaalde met Nicholson en vice versa. Zo heeft Thompson ooit, bij wijze van verjaardagscadeau, een moordaanslag op Nicholson in scène gezet. Midden in de nacht richtte hij grote lichten op zijn huis en speelde een geluidsband met geweerschoten af. Toen de acteur even later naar buiten kwam, lag er een hertenhart op de stoep.

"Waarom ben je acteur geworden?", werd Nicholson eens gevraagd in een interview. Zijn antwoord: "je hebt veel vrije tijd, je verdient bakken met geld, de lekker wijven staan voor je in de rij en het is ook nog eens leuk om te doen". Niet zozeer het acteren dus, maar vooral het leven dat hij dankzij het acteren kan leiden.

Jacks lievelingsdrank is bier, zijn favoriete bezigheid seks en zijn levensmotto luidt: 'more good times'. Medelijden hoeven we niet te hebben met een ouwe baas die trots beweert dat hij alleen viagra inneemt als hij het met meer dan één vrouw tegelijk doet. Ondanks al die opschepperij laat hij over zijn privéleven weinig los. Hij verbergt het liefst zijn gezicht achter een zonnebril en gaat persoonlijke vragen uit de weg. 

Ook staat Nicholson bekend om zijn opvliegerige karakter. Hij is groot fan van basketbalclub Los Angeles Lakers, waar hij al tijden een vaste plaats heeft. Volgens stewards in het stadion wordt Nicholson regelmatig van de tribune gestuurd omdat hij de scheidsrechter bedreigt. Daarnaast heeft hij ooit met een golfclub een auto bewerkt, nadat de bestuurder hem zou hebben afgesneden voor een stoplicht. Ironisch genoeg speelt Nicholson juist een therapeut in de film Anger Management.

Laatste jaren
De laatste jaren is hij steeds minder in de spotlights te vinden, laat staan op een filmset. Zijn laatste memorabele rol was die als de goed foute gangster Frank Costello in The Departed, naast onder meer Matt Damon en Leonardo DiCaprio. Sindsdien kwam hij enkel nog in de bioscoop met de komische films The Bucket List en How Dow You Know. Vooral die laatste haalt niet het niveau dat we van Nicholson gewend zijn. De laatste keer dat hij zijn neus liet zien was tijdens de Oscar-uitreiking van 2013, toen hij op komische wijze een interview met Jennifer Lawrence ontregelde.

Ergens heeft het wel wat moois dat Nicholson in de nadagen van zijn carrière niet tegen elk script ‘ja’ zegt. In tegenstelling tot generatiegenoten en andere grootheden als Robert De Niro en Al Pacino wordt elk eventueel nieuw project van hem met veel enthousiasme ontvangen. Het is te hopen dat er überhaupt nog een volgende film komt. De geruchten over geheugenverlies worden met klem ontkend en Nicholson zou zelfs alweer nieuwe scripts lezen. Maar goed ook, want het zou behoorlijk krom zijn als een van ’s werelds allergrootste acteurs afsluit met een stinker van een romcom.