Richard Attenborough (90) overleden

Geplaatst: door de redactie

Met het overlijden van Richard Attenborough is de filmwereld opnieuw een legende kwijtgeraakt. De Oscarwinnende regisseur en acteur overleed gisteren in Londen, vijf dagen voor zijn 91e verjaardag. Hoewel de meeste mensen hem zullen kennen als parkdirecteur John Hammond in Jurassic Park, reikte de invloed van de Brit in de filmwereld vele, vele malen verder.

In Jurassic Park, de film van Steven Spielberg die zijn acteercarrière nieuw leven inblies.

Zo won Lord Richard Samuel Attenborough twee Oscars voor zijn meesterwerk Gandhi uit 1982, voor zowel beste film als beste regisseur. De op 29 augustus 1923 in het Engelse Cambridge geboren filmmaker zag die film als zijn levenswerk, het kostte hem uiteindelijk bijna twintig jaar om de biopic over de Indiase verzetsstrijder van de grond te krijgen. Maar het was zeker niet zijn enige regieklus.

Steven Spielberg noemde Attenborough meer dan eens een inspiratiebron en reageerde vannacht direct op de dood van zijn voorbeeld. "Hij gaf de wereld een prachtig geschenk met zijn emotionele Gandhi en was de perfecte ringmaster om de dinosaurussen weer tot leven te brengen in Jurassic Park", liet de Amerikaanse filmmaker weten in een verklaring. "Hij was een goede vriend en ik bevind me in een eindeloze rij van mensen die hem absoluut verafgoden.”

Ben Kingsley als Mahatma Gandhi in Gandhi, Attenboroughs levenswerk dat de regisseur twee Oscars opleverde.

De Engelsman maakte al in 1942 zijn debuut in de filmwereld met een rol in Noel Cowards In Which We Serve. Hij speelde daarin als desertende matroos, een lafaard en zou in de jaren daarna regelmatig voor dergelijke rollen worden gecast. Zo ook met zijn doorbraakrol als psychopatisch gangster in de Graham Greene-verfilming Brighton Rock.

Attenborough zou daarna nog vele rollen vervullen, niet zelden in oorlogsfilms. Zo maakte hij bijvoorbeeld ook deel uit van de ensemblecast van The Great Escape uit 1963. In 1979 speelde hij zijn voorlopig laatste rol in The Human Factor van Otto Preminger, tot Spielberg hem in 1993 vroeg voor Jurassic Park. De rol van John Hammond betekende een heropleving van zijn acteercarrière, Attenborough was een jaar later bijvoorbeeld ook te zien als Kris Kringle in Miracle On 34th Street. Ook speelde hij diverse bijrollen, onder meer in Kenneth Branaghs Hamlet (1996) en het historische drama Elizabeth in 1998.

In Elizabeth speelde Attenborough een bijrol.

Zijn carrière als regisseur begon in 1969 met de verfilming van de musical Oh! What A Lovely War. Attenborough, regisseerde daarna nog elf films: Young Winston (1972), A Bridge Too Far (1977), Magic (1978), Gandhi (1982), A Chorus Line (1985), Cry Freedom (1987), Chaplin (met Robert Downey Jr. in de titelrol, 1992), Shadowlands (1993), In Love And War (1996), Grey Owl (1999) en Closing The Ring (2007). In vijf van die films is Anthony Hopkins te zien.

Als regisseur verfilmde hij graag verhalen over echte mensen en waargebeurde gebeurtenissen. Of het nou Winston Churchill, Charlie Chaplin, de schrijvers C.S. Lewis of Ernest Hemingway of de Apartheid in Zuid-Afrika was. En natuurlijk Gandhi, een film die altijd in één adem met hem genoemd zal blijven. "Ik heb geen interesse om te worden herinnerd als creatief filmmaker", zei hij eens in een interview. "Ik wil dat de mensen mij herinneren als verhalenverteller."

Met Robert Downey Jr. op de set van Chaplin.

In 2008 werd Attenborough getroffen door een beroerte en was sindsdien aan een rolstoel gekluisterd. David Attenborough, de bekende natuurfilmmaker, liet weten dat er weliswaar nog gewoon een gesprek met zijn broer te houden was, maar dat zijn filmcarrière definitief voorbij was. Twee jaar geleden moest hij toezien hoe zijn echtgenote Sheila Sim, met wie hij in 1945 trouwde, door dementie niet langer thuis kon blijven wonen. De filmmaker zelf nam in maart 2013 zijn intrek in het verzorgingtehuis, een half jaar nadat hij zijn landhuis Old Friars te koop had gezet.

Zondag overleed Lord Richard Attenborough in zijn woonplaats Londen, vijf dagen voor zijn 91e verjaardag. Hij wordt overleefd door zijn echtgenote, zoon Michael - eveneens actief in de filmwereld - en dochter Charlotte. Dochter Jane kwam in december 2004 op 49-jarige leeftijd om het leven bij de tsunami in Thailand. Daarbij vond ook Attenboroughs 15-jarige kleindochter Lucy de dood.

Lord Richard Samuel Attenborough in 1975.