Martin Koolhoven: Een film als Brimstone bestaat nog niet

Geplaatst:

door Jochem Geerdink

Komend voorjaar begint Martin Koolhoven – eindelijk – met de opnames van zijn langverwachte nieuwe film Brimstone. De 45-jarige Nederlander schreef het script voor de “gewelddadige en epische thriller” zelf en strikte vervolgens Hollywoodsterren Mia Wasikowska en Guy Pearce voor de hoofdrollen. Filmpjekijken.com nodigde Koolhoven uit voor een lunch met de hoop nog wat nieuws over zijn internationale debuut los te peuteren. Dat lukte. 

Guy Pearce met Gwyneth Paltrow in Iron Man 3.

In december 2012 sprak je al uitgebreid met filmpjekijken.com over Brimstone. Waarom heeft het nog ruim twee jaar geduurd voor je eindelijk met de productie kunt beginnen?
Eerst moest een groot deel van het financiering rond zijn en toen ging ik casten. Ik stuurde het script naar verschillende agentschappen in Hollywood. Maar ik kwam er gewoon niet tussen. Steeds werd ik afgescheept met reacties als ‘volgende week lezen we het, volgende week’. Die rare man met die baard uit Nederland werd gewoon niet serieus genomen.

Hoe kreeg je uiteindelijk dan tóch die voet tussen de deur?
De met mijn compagnon Els Vandevorst bevriende producer Nik Powell had het script gelezen, was razend enthousiast en bood direct zijn hulp aan. ‘Je moet een goede casting director vragen’, zei hij en gaf me een lijstje met namen. Eentje daarvan vond ik heel interessant: Des Hamilton, die ook andere Europese regisseurs als Lars Von Trier en Nicolas Winding Refn heeft bijgestaan. ‘Dit is het beste script dat ik in tien jaar gelezen heb’, zei Des tegen me. ‘Ik wil deze klus doen, maar niet één of twee personages. Alles’.

Wat vervolgens gebeurde is ongelooflijk. Des zei tegen me: ‘ik ga naar Hollywood, leg je script bij de vier grootste agencies neer en de dag erna word jij plat gebeld’. Dezelfde agentschappen die ik zelf ook al benaderd had, dus ik dacht: ‘het zal wel’. Maar wat Des voorspelde, is letterlijk wat er is gebeurd. Agenten belden mij persoonlijk om hun cliënten aan te prijzen voor de film. Pas nadat Des ze had benaderd hebben ze het gelezen natuurlijk. Al moet je op zo’n moment ook wel eigenwijs durven te zijn, ik heb ‘nee’ verkocht aan echt héél grote namen. Maar die vond ik simpelweg niet passen bij de rollen. Of ze waren te oud. 

Mia Wasikowska speelt in Brimstone de vrouwelijke hoofdrol van Liz.

Over wie hebben we het dan?
Dat ga ik niet vertellen, dat is niet sjiek. Daarnaast heb ik ‘nee’ gezegd tegen agenten, ik weet natuurlijk niet zeker of de acteurs en actrices in kwestie zelf überhaupt van het bestaan van Brimstone afweten.

Die rare man met die baard uit Nederland was ineens ‘the talk of Tinseltown’.
Ik werd gebeld door agent Hylda Queally, één van de belangrijkste vrouwen in Hollywood. Ze wilde me per se vertegenwoordigen met Creative Artists Agency (CAA). Alleen doet zij normaal geen regisseurs. Ze stelde daarom voor om het samen te doen met Craig Gering, de agent van onder meer Darren Aronofsky (Noah), Roland Emmerich (White House Down), Alexander Payne (The Descendants, Nebraska) en Sam Raimi (Oz The Great and Powerful). Hylda en Craig zeiden tegen me: ‘Noem maar wie je wilt, dan gaan we het regelen’. Dan sta je wel even te kijken hoor.

Mia Wasikowska en Guy Pearce samen op de loper tijdens de première van Lawless in Cannes.

Had je Guy Pearce en Mia Wasikowska gelijk op het oog?
Ik had vooraf lijstjes gemaakt voor Des met de namen van drie acteurs en twee actrices die ik zou willen voor de hoofdrollen. Nog voor ik mijn voorkeuren noemde, zaten de agenten van twee van de drie achter me aan. Ik heb toen definitief voor Guy Pearce (L.A. Confidential, Memento, Iron Man 3) gekozen, ben eigenlijk al sinds The Adventures of Priscilla: Queen of the Desert fan van hem. Hij heeft zóveel zeer uiteenlopende rollen gedaan. Ook Mia Wasikowski (Stoker, The Double, Tracks) was mijn eerste keus, terwijl de andere actrice van mijn lijstje ook graag wilde.

In december twitterde je:

Wie was dat?
Guy Pearce. Hij zei me: ‘wat er ook gebeurt, dit is de film die ik ga doen volgend jaar’. Hij is enorm betrokken en enthousiast. Kijk - Koolhoven toont foto’s van de acteur op zijn telefoon - hij stuurt me steeds foto’s als deze met de vraag: ‘wat vind je van deze look’? Daarnaast is hij al heel erg bezig met het zichzelf aanleren van een accent.

The Adventures of Priscilla: Queen of the Desert betekende in 1994 de internationale doorbraak voor Guy Pearce.

Wat voor soort film wordt het eigenlijk?
Het is een epische film die zich in verschillende periodes afspeelt. Een donker en gewelddadig verhaal, maar ook een smeuïg avontuur. Qua verhaal durf ik wel te zeggen dat er nog geen film zoals Brimstone gemaakt is, het lijkt op niets dat je al kent. Op een manier verteld zoals je ook nog nooit hebt gezien. Het is geen klassieke western, het speelt zich alleen in dezelfde tijd, aan het eind van de 19e eeuw, af in het westen van de Verenigde Staten. Al heeft het natuurlijk wel elementen van eerdere films. The Night of the Hunter, om maar wat te noemen, is bijvoorbeeld wel een inspiratiebron voor me geweest. Voor het eerst heb ik iets geschreven dat écht heel erg bij mij past en bij het soort film dat ik het liefst wil maken. Maar ook een verhaal dat ik in een Nederlandse setting niet zo snel zie gebeuren.

Wat is je budget?
Ik weet niet of ik dat mag zeggen, maar we gaan uit van een budget van zo’n tien miljoen euro. Nog niet alle financiering is rond, dus het kan nog wat verschillen. Op dit moment is onze Britse sales agent Embankment in Berlijn ook in gesprek met buitenlandse kopers voor de film. Laten we het ruim nemen: ik denk dat ik uiteindelijk kan beschikken over een budget tussen acht en elf miljoen euro.

Dat is een behoorlijk bedrag…
Voor Nederlandse begrippen wel, internationaal gezien is het zeker geen heel groot budget. Dat het zo’n dure film wordt, komt vooral door het aantal draaidagen. We gaan op dit moment uit van zeventig, haast niet meer van deze tijd. Ter vergelijking: in Nederland draai je een film normaal in twintig, maximaal dertig dagen. Maar ik denk dat ik ze nodig heb. En ik heb natuurlijk ook lang genoeg uit kunnen rusten, haha.

Martin Koolhoven met de onderscheiding die hij op het filmfestival van Rome kreeg voor Oorlogswinter.

Je hebt al aangekondigd te gaan filmen in Canada en Europa. Waarom niet in de Verenigde Staten?
Om een aantal redenen. Ten eerste is Amerika niet heel goedkoop. Daarnaast heb je daar te maken met vakbonden die je heel erg kunnen tegenwerken. Ten slotte ziet het er simpelweg steeds vaker niet meer uit zoals het er in het oude Westen uitzag. Dus wijken we uit naar Alberta in Canada. Ik kan de hele film daar opnemen, maar ook dat is hartstikke duur. Dus zijn we aan het kijken naar andere, goedkopere, locaties. In Spanje en Roemenië zijn eveneens prachtige locaties. Zuid-Afrika was ook een optie, maar dan ben je verplicht om een Zuid-Afrikaanse cameraman of art director of zoiets te nemen. Daar zijn we nog wel ingedoken, zeker omdat het financiële voordelen met zich mee zou brengen. Maar ik vond die mensen gewoon niet goed genoeg.

Hoe ben je uiteindelijk bij je Belgische cameraman Nicolas Karakatsanis terechtgekomen?
Toen ik Rundskop zag, wist ik al dat ik hem wilde. Nadat ik hem het script had laten lezen, zei hij meteen ‘ja’ en heeft daarna bijvoorbeeld nog The Drop en Welp gemaakt. Om Brimstone te kunnen draaien heeft hij een aantal grote films afgezegd. Puur omdat hij heel graag dit met mij wil maken.

Mia Wiakowska brak in 2010 door met Tim Burtons Alice in Wonderland.

Je hebt nu twee Australische hoofdrolspelers bekendgemaakt, zien we ook nog  landgenoten van ons terug?
Er zullen ook zeker Nederlandse acteurs en actrices te zien zijn in Brimstone. Hoeveel precies, weet ik nog niet. Ook in belangrijke rollen, al zijn de personages van Guy en Mia behoorlijk veel groter dan de rest. Maar deals met andere acteurs en actrices zijn allemaal nog niet honderd procent rond, anders hadden we die namen ook wel al bekendgemaakt.

N279, de productiemaatschappij die je samen met Els Vandevorst hebt, is de producent van Brimstone. Was er vanuit Hollywood geen druk dat je het met een Amerikaanse producent moest doen?
Als we hadden gewild, hadden we het complete bedrag om Brimstone te maken zo in één keer uit Amerika kunnen halen.

Maar dan had je vervolgens alleen nog netjes ‘ja’ en ‘amen’ mogen zeggen?
Precies, dus dat is de reden dat we voor deze constructie hebben gekozen. Ik wil hoe dan ook de controle houden. In het verleden kon ik ook al eerder naar Amerika om films te maken, maar dan niet op de manier zoals ik het zelf graag zou doen. Of ik had gewoon niet het gevoel dat het goed voor me zou zijn om te doen.

Pearce met Russell Crowe in L.A. Confidential (1997).

Amerikanen zijn, zeker op filmgebied, behoorlijk veel minder gewend dan Europeanen. Heb je al concessies moeten doen aan je oorspronkelijke script?
Er zitten zeker ideeën en gruwelijkheden waar sommige mensen wat zenuwachtig van worden. Tegelijkertijd spreekt het ze hartstikke aan, ook omdat overduidelijk is dat het geen exploitatie is, maar echt functioneel voor het verhaal. Tot nu toe word ik redelijk met rust gelaten. Al zijn er zeker ook mensen geweest die het uiteindelijk niet aandurfden om geld in de film te steken vanwege de soms erg schokkende scènes.

Heb je nooit getwijfeld of Brimstone er wel zou komen?
Nee, ik heb juist altijd geweten dat het goed zat. Iedereen die ik het script liet lezen, was enthousiast. Achteraf gezien ben ik misschien wel te vroeg naar buiten getreden met het plan voor Brimstone. Daardoor ontstond op een gegeven moment toch zo’n sfeertje van: die Koolhoven met zijn grote bek. En er werd volop gegrapt over dat ik al jaren geen film had gemaakt.

Maar dat is toch ook zo, Oorlogswinter ging eind november 2008 in première…
Dat ik al die jaren geen film heb gemaakt, was een heel bewuste keuze. Ik wilde geen afleiding terwijl ik bezig was met het script voor Brimstone. In de eerste plaats dacht ik dat het dan sneller zou gaan, al duurde het uiteindelijk veel langer dan ik had gedacht. Daarnaast had ik ook gewoon de focus nodig. Gelukkig had ik die mogelijkheid, op het moment dat ik honger zou hebben gehad was het een ander verhaal natuurlijk. Dan zou ik bij wijze van spreken nog afleveringen van Goede Tijden, Slechte Tijden hebben geregisseerd. 

Yorick van Wageningen (l) en Martijn Lakemeier in Oorlogswinter (2008).

Je hebt zes jaar kunnen leven van Oorlogswinter?
Eigenlijk wel ja, maar ik leid dan ook geen heel exorbitant leven. En mijn vriendin (Tallulah Schwab, red.) heeft natuurlijk vorig jaar Dorsvloer Vol Confetti en de prachtige jeugdserie Taart gemaakt. Ondertussen was ik huisman.

Is Oorlogswinter jouw laatste Nederlandse film geweest?
Niet zomaar, ik heb ook nog wel wat ideeën voor een Nederlandse film die zich afspeelt in Indonesië en waarvoor ik samen met Willem Bosch (Feuten het Feestje, Bellicher: Cel) aan het schrijven ben. En er is ook nog wel een aantal boeken dat ik zou willen verfilmen. Maar ik hoef me niet meer te klein te voelen om met wie dan ook een film te kunnen maken. Als ik nu een Engelstalige film zou willen maken met een grote naam, dan hoef ik niet langer te denken: ‘ach, dat lukt me toch niet’.

Hoe is je Engels eigenlijk, ben je al bij de nonnen langs geweest?
Nog niet, maar dat gaat wel gebeuren. Vlak voor de opnames beginnen ga ik een soort bootcamp bij ze doen. Ze zeiden al tegen me dat ze me waarschijnlijk niet heel veel kunnen leren. Ik ben ook niet onzeker over mijn Engels, maar wil me gewoon honderd procent comfortabel voelen. Alles begrijpen wat er gezegd wordt wanneer we straks op de set staan.

Koolhoven begin 2008 op de set van Oorlogswinter.

Het is inmiddels zeven jaar geleden dat je op een filmset stond. Dat wordt wel weer even wennen zeker?
Best gek eigenlijk, want ik houd echt van de set. Dan heb ik écht het idee dat ik meer leef dan normaal gesproken. Een tijdje geleden stond ik voor het eerst in jaren weer op een set om een aantal commercials voor het Ministerie van Defensie op te nemen. Gewoon weer even de spieren laten rollen. Op dat moment realiseerde ik me direct dat het een tijd geleden was. Maar weet je, eigenlijk is het net als fietsen en neuken. Je verleert het nooit.