Linda Hakeboom over Douwe Bob-docu Whatever Forever

Geplaatst: door Jochem Geerdink

Pas negentien was hij, toen hij begin vorig jaar het eerste seizoen van De Beste Singer Songwriter won. Dik anderhalf jaar later is er een documentaire over Douwe Bob Posthuma: Whatever Forever. Filmpjekijken.com interviewde televisiemaakster Linda Hakeboom, één van de regisseurs van de docu die morgen zijn première beleeft tijdens IDFA in Amsterdam.

Whatever Forever is een portret van de nog steeds pas 20-jarige Douwe Bob Posthuma. Een enorm muzikaal talent, waarvan eigenlijk al voor zijn geboorte vaststond dat hij artiest zou worden. Zijn ouders zijn namelijk ook allebei kunstenaars. Moeder Ellen was rock-'n-roll danseres, vader Simon is kunstenaar. Hij maakte onder meer deel uit van collectief The Fool en ontwierp zodoende voor legendarische artiesten als The Beatles en Eric Clapton. Maar Simon is nu dik zeventig en lijdt aan Korsakoff.

Whatever Forever gaat niet eens zozeer over de muziek van Douwe Bob, of hoe zijn leven in een stroomversnelling raakte nadat hij in februari 2012 het eerste seizoen van DBSSW won. Veel meer nog slagen makers Rolf Hartogensis, Linda Hakeboom en Lex Uiting erin een indringende - en ergens ook best verdrietige - schets te maken van een groot talent, waarvan al vroeg vaststond dat hij anders zou zijn dan leeftijdsgenoten. 

Alles in het leven van Douwe Bob moet, gelijk aan dat van zijn vader, intens beleefd worden. Rock 'n Roll met hoofdletters, alles moet - in Spinal Tap termen - op standje elf. Zo is Douwe Bob opgevoed, zo moet het zijn. Heeft vader Simon zijn zoon geboetseerd tot wat hij zelf had willen zijn? En hoe denkt Douwe Bob zelf over die toch wat zelf-destructieve levensstijl. Het zijn vragen die beantwoord worden in Whatever Forever.

Rolf en jij zagen Douwe Bob De Beste Singer Songwriter winnen en dachten: over die jongen moeten we een documentaire maken?
Nou nee, dat gebeurde eigenlijk al lang voordat hij won. Rolf en Lex maakten samen filmpjes voor De Beste Singer Songwriter van NL. En zo leerden we hem kennen. Dat Douwe het waard is om een camera op te zetten, dat voelden we allemaal al heel snel aan. Hij is heel intens, extreem getalenteerd en een belachelijk levenswijze gast voor zijn leeftijd. Negentien was 'ie toen. Moet je je voorstellen. Daar zit een verhaal achter, dat voelden we intuïtief direct wel aan. Welk verhaal het precies zou gaan worden, dat wisten we toen nog niet. We hebben er gewoon een camera op gezet en zijn hem gaan volgen. Zodoende leerden we zijn wereld kennen.

Kostte het veel moeite Douwe Bob, zijn familie en vrienden te overtuigen mee te werken aan de film?
Totaal niet. Douwe vond het meteen te gek, alle mensen om hem heen ook. Het is natuurlijk best wel tof als een paar mensen je interessant genoeg vinden om je ellenlang te volgen. En ik kan me voorstellen dat het ook best wel interessant is, dat het je op een nieuwe manier aan het denken zet. Je hoort jezelf ineens praten, krijgt allemaal vragen die steeds dieper gaan, omdat we elkaar op een gegeven moment natuurlijk heel erg goed kenden... Douwe zei na afloop van een interview een keer tegen me: 'Jezus, het voelt gewoon alsof ik net een paar uur bij de psychiater heb gezeten'. Dat is heel bijzonder. Voor hem én voor ons. Als je echt van twee kanten volledig open en eerlijk tegen elkaar bent, maak je de mooiste verhalen, daar ben ik van overtuigd. En ik denk dat Douwe meteen wel voelde dat alle intenties wel kloppen.

Is de insteek/centrale vraag van de documentaire veranderd nadat jullie begonnen met filmen, of wisten jullie van tevoren over Simon en de toch wel bijzondere band met zijn zoon?
Totaal veranderd! We wilden eerst een portret maken over Douwe, over zijn karakter, maar ook over de krankzinnige stroomversnelling waarin zijn carrière terechtkwam en wat dat met je doet. Een veel oppervlakkigere invalshoek, als ik er nu op terugkijk. Uiteindelijk zijn we veel en veel verder naar de kern gegaan dan dat, namelijk: wat ligt er honderd procent aan de basis? Waar kom je echt vandaan? Dat zijn je ouders.

Wat is jullie doel met deze film?
Ik hoop dat wie deze film ook ziet... Ik hoop vooral dat je je op de een of andere manier eraan spiegelt ofzo. Snap je? Dat je beseft dat ieder leven belachelijke en heftige aspecten heeft. Dat van jou, maar van iedereen die je op straat of op tv tegenkomt.

Jullie hebben Douwe Bob over een langere periode gevolgd. Hoe hou je dan voldoende afstand?
Oh, dat is best wel eens moeilijk hoor. Rolf en ik zijn afgelopen zomer bijvoorbeeld samen met hem op vakantie geweest. Naar Frankrijk. We sliepen een week lang in een hutje, letterlijk kilometers van de bewoonde wereld. Daar hebben we hem iedere dag twee uur lang geïnterviewd. Maar wanneer de camera uit ging, gingen we gewoon samen eend roosteren op een kampvuur. En met elkaar de stad in om te zuipen. Dan kom je erg dichtbij. Maar ik geloof niet dat ik daardoor minder oprechte dingen maak. Ik weet in ieder geval zeker dat het onze keuzes in de montage niet beïnvloed heeft. Daar ging het om de film. Om niets anders.

De film bevat een aantal behoorlijk emotionele scènes, ik hield eigenlijk best een beetje verdrietig gevoel aan de documentaire over. Hoe was dat tijdens het filmen?
Ja, man, dat snap ik. Komt dat doordat je dingen herkent? Of omdat je je spiegelt op een bepaalde manier? Dat zou ik wel bijzonder vinden. Weet je, datgene waarvan ik hoop dat de film met mensen doet, dat spiegelen, dat gebeurde ook met mij tijdens het interviewen. Wanneer Douwe over zijn leven vertelde, of Ellen, zijn moeder, herkende ik gewoon veel. Zo simpel is het. Dus dat was voor mij op twee vlakken emotioneel: ik leef me in in hun situatie, maar herken tegelijkertijd ook zoveel, dat mijn eigen leven ook even als een film voorbij schiet. Best heftig. Het voelde voor mij soms ook als een sessie bij een psycholoog hoor, haha. Mán, wat hebben we allemaal een therapie gehad het afgelopen jaar.

Was de montage geen vreselijke hel? Kan me zo voorstellen dat jullie bakken vol prachtig materiaal hadden, maar uiteindelijk is het een film van dik 38 minuten geworden.
Het was een hel, maar ook te gek. Het verhaal ontvouwde zich voor ons op het scherm. Dat is zo cool om te merken: hier raken we een kern en die klopt zo erg. Dat is gewoon misschien wel een van de gaafste dingen die er is. Dat je ziet dat waarvan je dacht dat het klopte toen je het filmde, ook echt klopt als je het in een verhaal giet. We zaten te monteren bij de VARA in een hokje zonder ramen, echt waar. Hele dagen. Door niemand gestoord. Dat is gewoon alsof je een muziekstuk zit te componeren. Mierenneuken is het. Hier een beetje erbij, daar een beetje eraf, die ene quote eruit, daar versnellen. Weet je? Nu ik er zo over nadenk: we hebben eigenlijk gewoon een compositie gemaakt van Douwe's leven. Dat klinkt mooi rond man! Of vind je dat te poëtisch?

Ik zie hem door de vingers, haha. Hadden jullie eigenlijk volledige vrijheid, of zijn er dingen op verzoek van Douwe Bob, familie of vrienden uitgelaten?
Nee, we hadden volledige vrijheid. Toen Douwe de film voor de eerste keer zag, was dat ook even heel heftig. We hebben er natuurlijk ook geen 'pretty little lovestory' van gemaakt. Ik heb wel honderd verschillende emoties op zijn gezicht gelezen. Hij moest echt slikken, heeft zelfs een halfuur buiten lopen ijsberen om af te koelen. Fucking intens. Maar toen hij weer binnen kwam, wist ie dat het goed was. Wij maken ook een beetje kunst, hè. Dat weet ie wel. Dat doet per definitie een beetje pijn. Zoals Douwe het zelf verwoordt in de film: "Je kan niet zeggen: "Ik voel me best wel vervelend, maar eigenlijk gaat het ook best wel goed'. Nee: je wilde gewoon dóód op dat moment." Die emotie zit ook in de film. Ik vind dat fucking cool.

Bekijk Whatever Forever via Uitzending Gemist.