A Bridge Too Far

A Bridge Too Far is een bijzonder oorlogsepos uit 1977, met onder meer Sean Connery, Edward Fox, Michael Caine, Peter Faber, Elliott Gould en Liv Ullmann. Uw redactie dook in de achtergrond van het in Nederland opgenomen Tweede Wereldoorlog-drama, bij gelegenheid van de verjaardag van wijlen Richard Winters, één van onze favoriete helden uit die tijd en bekend door de rol van Damian Lewis in Band of Brothers

Het verhaal achter de film
De geallieerden willen de Tweede Wereldoorlog voor kerstmis 1944 beëindigen, en bedachten daarom een geniaal plan. Via een omtrekkende beweging om de Siegfriedlinie probeert het geallieerde leger via Nederland Duitsland binnen te komen, met als hoofddoel het Ruhrgebied, het belangrijkste industriegebied, te veroveren. Op 17 september 1944 start Operatie Market Garden. Zowel vanuit de lucht (Market) als vanaf de grond (Garden) zal men proberen de gestelde doelen tereiken. Vanuit vliegvelden in Engeland worden dertigduizend troepen (!) via parachutes gedropt, om drie bruggen te veroveren: bij Son, Nijmegen en Arnhem.

Een gewaagd en eigenlijk iets te ambitieus plan, zo zal later blijken. Vanaf de grond zal men met het XXX-corps vanuit België starten om de paratroopers te ondersteunen en verlossen van hun strijd op en om de bruggen. De operatie loopt echter uit op één van de grootste mislukkingen aan geallieerde zijde in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de gevechten in Nederland komen meer soldaten om dan tijdens de landingen in Normandië drie maanden eerder, in juni 1944.

Productie
Producent Joseph E. Levine koos ervoor om de opnames voor de film voor het grootste gedeelte in Nederland te laten plaatsvinden en wel in Deventer. Hij kocht de rechten van de film gebaseerd op het boek van Cornelius Ryan al terwijl laatstgenoemde nog aan het schrijven was Hij was enthousiast over het boek en wilde graag een film maken in de stijl van The Longest Day (1962). In 1976 wordt door het castingbureau een aantal sterren bij elkaar geroepen om een zeker voor die tijd gigantisch spektakel te maken. Levine wil koste wat kost de film tot een kaskraker maken. Het is tot dan toe de duurste film aller tijden.

Levine had destijds al door hoe marketing werkt en komt met grote namen als Sean Connery, Edward Fox, Michael Caine, Dirk Bogarde en Anthony Hopkins om vooral het Engelse publiek naar de bioscoop te trekken. Om in Amerika de zalen vol te krijgen worden sterren als Gene Hackman, Ryan O’Neal, Robert Redford en Elliott Gould aangetrokken en dik betaald. Het wordt één van de meeste imposante samenstellingen van cast en crew aller tijden: niet minder dan veertien (!) Oscarwinnaars zijn aan het project verbonden, waarvan zeven acteurs.

Voor ons eigen kikkerlandje diende Peter Faber voor volle zalen te zorgen. Samen schitteren ze in het op dat moment armlastige stadje aan de IJssel. The New York Times heeft het op hun voorpagina over een "sleepy Dutch town on the river IJssel". Voor de vele duizenden vrijwilligers en figuranten wordt onder andere via Ted de Braak op televisie een oproep gedaan. Heel Deventer profiteerde in de vele maanden van opnames die volgden van het feit dat de film daar werd opgenomen.

Levine, op bovenstaande foto (rechts) met regisseur Richard Attenborough (Oscarwinnaar, uiteraard - voor Gandhi) had in eerste instantie voor ogen om de originele brug bij Arnhem te gebruiken als decor. Maar in het na-oorlogse Arnhem was de locatie dertig jaar na de slag niet meer geschikt voor opnamen. De brug bij Deventer lijkt echter als twee druppels op de brug bij Arnhem en ook de omgeving is uitstekend geschikt voor de film, waardoor men besluit om 35 kilometer verderop te filmen. Rondom de brug van Deventer bouwt men de originele huizen na, waar John Frost in 1944 zo dapper gevochten heeft, waardoor de film nog meer realisme krijgt. Om de film verder zo echt mogelijk te laten lijken, werden militairen geraadpleegd die zelf in de slag om Arnhem hadden gevochten. Brian Horrocks (Edward Fox), James M. Gavin (Ryan O’Neal) en J.O.E. Vandeleur (Michael Caine) werden gepolst om hun expertise.

Sfeer
A Bridge Too Far is een oorlogsfilm van een schaal zoals Hollywood die helaas sinds Saving Private Ryan (1998) niet meer gemaakt heeft. De Duitsers zijn kampfbereit en blond-haar-blauwe-ogen Germaans, de Engelsen zijn vooral bezorgd of ze hun cup of tea kunnen drinken met hun stiff upper lip, en de Amerikanen zijn en blijven natuurlijk de Captain America’s met een dikke John Wayne-sigaar. Tot slot loopt er ook nog een generaal met een Pools accent rond - tweevoudig Oscarwinnaar Gene Hackman als Stanislaw Sosabowski. Op 31 mei 2006 kreeg die generaal overigens eindelijk erkenning middels de Militaire Willems-Orde.

De film brengt goed in beeld hoe de nederlaag tot stand is gekomen, en de gevechtsscènes zijn intrigerend. Een aantal scènes maakt de film tot een groots en meeslepend verhaal: de openingsspeech door Edward Fox ("This is a story you will tell your grandchildren; and mightily bored they'll be"), het inladen en opstijgen van de vliegtuigen op airstrips in Engeland en de oversteek in de kleine bootjes bij Nijmegen, en het proberen binnen te halen van een voorraaddropping, om er maar een paar te noemen. Vergezeld door passende marsmuziek geschreven door John Williams - nog zo'n meervoudig Oscarwinnaar. 

Tot aan de laatste ontroerende Abide With Me–scène zit je als kijker op het puntje van je stoel. A Bridge Too Far gaat niet over de stelling goed of fout, maar laat vooral een drie uur durend spektakel zien dat recht doet aan het verhaal rondom de bevrijders van Nederland. Elk jaar rond 17 september kijk ik in de tv-gids of-ie misschien op TV uitgezonden wordt -meestal doet de ZDF dit wel in een nagesynchroniseerde versie- maar voor het geval dit niet zo is, heb ik de Deluxe versie in bezit. Een absolute aanrader. 

Er zijn nog geen reacties geplaatst

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.